
Atlas lasu
Kamienie i minerały
58 pozycji
Ozdobne
Bursztyn bałtyckiKopalna żywica drzew iglastych sprzed okAmetystFioletowa odmiana kwarcuGranat (almandyn)Krzemian glinu i żelaza z grupy granatów, tworzący ciemnoczerwone kryształy dwunastościanów.ChryzoprazJabłkowozielona odmiana chalcedonu zabarwiona niklem.NefrytZbita, włóknista skała z minerałów grupy amfiboli, obok jadeitu jeden z dwóch kamieni zwanych po angielsku jade.Turmalin (szerl)Czarna, żelazista odmiana turmalinu, złożonego krzemianu boru.BerylKrzemian berylu i glinuSerpentynitSkała metamorficzna zbudowana z minerałów grupy serpentynu, powstała z dawnej skorupy oceanicznej.Kwarc dymnyBrązowa do prawie czarnej odmiana kwarcuTopazKrzemian glinu z fluorem, Al2[SiO4]2Andaluzyt (chiastolit)Krzemian glinu Al2O[SiO4] ze skał metamorficznych
Krzemionkowe
AgatPasiasta odmiana chalcedonu, czyli mikrokrystalicznej krzemionki, wypełniająca pęcherze w dawnych lawach.Krzemień pasiastyKrzemionkowa skała osadowa z jury, z charakterystycznymi pasami w odcieniach szarości.Kryształ górski i kwarcKwarc, najczęstszy minerał skorupy ziemskiejOpalUwodniona, bezpostaciowa krzemionkaJaspisNieprzezroczysta, zbita odmiana krzemionki silnie zabarwiona tlenkami żelaza.ChalcedonMikrokrystaliczna, włóknista krzemionkaKrzemień czekoladowyKrzemień z utworów jury, w kolorze czekolady, od jasnobrązowego do prawie czarnego.Krzemień bałtycki (narzutowy)Krzemień z kredowych skał dna Bałtyku, przyniesiony przez lądolódKarneolCzerwona, półprzezroczysta odmiana chalcedonu, barwiona wrostkami tlenków i wodorotlenków żelaza.Krzemień świeciechowskiSzary, biało nakrapiany krzemień z górnokredowych wapieni okolic Annopola nad Wisłą.Kwarc różowy (różenin)Różowa odmiana kwarcu, zabarwiona śladowymi ilościami manganu, żelaza lub tytanu.
Kruszce
Złoto rzeczneZłoto rodzime w postaci drobnych blaszek i ziarenek w piaskach i żwirach rzecznych.FluorytFluorek wapnia.MalachitZasadowy węglan miedzi, zielony produkt wietrzenia rud miedzi.AzurytZasadowy węglan miedzi, niebieski 'brat' malachitu.PirytSiarczek żelaza, zwany 'złotem głupców'.ChalkopirytSiarczek miedzi i żelaza, najważniejsza ruda miedzi na świecie.GalenaSiarczek ołowiu, główna ruda ołowiu i często srebra.Sfaleryt (blenda cynkowa)Siarczek cynku, główna ruda cynku.MarkasytSiarczek żelaza o innej budowie kryształu niż piryt.HematytTlenek żelaza, ruda żelaza.MagnetytTlenek żelaza, naturalny magnes.SrebroSrebro rodzime i srebro zawarte w rudach ołowiu i miedzi.BarytSiarczan baru, wyjątkowo ciężki minerał.Arsenopiryt (mispikiel)Siarczek żelaza i arsenu, FeAsSSyderyt (sferosyderyt)Węglan żelaza, FeCO3Ruda darniowa (limonit)Wytrącenia uwodnionych tlenków żelaza w glebie podmokłych obniżeń, zlepiające piasek i szczątki roślin.
Skamienialosci
Belemnit (piorunowa strzałka)Skamieniałe wewnętrzne rostrum wymarłego głowonoga belemnita, zbudowane z kalcytuAmonitSkamieniała, spiralna muszla wymarłego głowonogaJeżowiec kopalnySkamieniały pancerz jeżowca morskiego z kredyTrylobitSkamieniałość wymarłego morskiego stawonoga z gromady trylobitów, żyjącego od wczesnego kambru do końca permu.Liliowce kopalne (trochity)Skamieniałe szczątki liliowców, morskich szkarłupniSkrzemieniałe drewnoSkamieniałe drewno, w którym substancję organiczną zastąpiła krzemionka, często z zachowaną budową słojów.
Meteoryty
Sole skaly
Gips i szklicaUwodniony siarczan wapniaSól kamiennaSkała zbudowana z halitu, chlorku sodu.SiarkaSiarka rodzima, żółty pierwiastek.KalcytWęglan wapnia, główny składnik wapieni i marmurów.MarmurSkała metamorficzna z przekrystalizowanego kalcytu lub dolomitu.Granit strzegomskiGłębinowa skała magmowa z kwarcu, skaleni i łyszczyków.BazaltWylewna, drobnoziarnista skała magmowaGłaz narzutowyBlok skały przyniesiony przez lądolód ze Skandynawii.Kreda piszącaMiękka, biała skała osadowa z kalcytu, zbudowana głównie z mikroskopijnych skorupek kokolitów i otwornic.PiaskowiecDrobnoziarnista skała osadowa z ziaren piasku scementowanych spoiwem.
Sprawdź sam
- Podwórkowa kolekcja. Zbierz 10 kamyków ze żwiru i połóż na każdym kroplę octu. Wapienie i marmury się burzą, krzemienie i granity nie; zapisz, ile było których.
- Magnes w piasku. Włóż magnes do woreczka foliowego i przeciągnij nim przez suchy piasek z plaży lub piaskownicy. Czarne ziarenka, które się przyczepią, to głównie magnetyt.
- Granit pod lupą. Obejrzyj przez lupę granitowy krawężnik: znajdź szary, szklisty kwarc, biały lub różowy skaleń i czarną, błyszczącą mikę.
Czy wiesz, że…
- Skala z 1812 r. Skalę twardości minerałów od 1 do 10 wprowadził w 1812 r. Friedrich Mohs. Do dziś używa się jej w terenie. Wikipedia: Mohs scale
- Krzemionki na liście UNESCO. Neolityczne kopalnie krzemienia pasiastego w Krzemionkach wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2019 r. Wikipedia: Krzemionki
- Sól na liście UNESCO. Kopalnię soli w Wieliczce wpisano w 1978 r. na pierwszą Listę światowego dziedzictwa UNESCO. W soli wykuto tam m.in. kaplicę św. Kingi. Wikipedia: Kopalnia Soli „Wieliczka”