
Hematyt
Tlenek żelaza, ruda żelaza.
Hematyt występuje w Górach Świętokrzyskich i w Sudetach. W Chęcinach zabarwia czerwone 'różanki', a w Rudkach był rudą wydobywaną razem z pirytem.
Co to jest
Tlenek żelaza (Fe2O3), ruda żelaza.
Jak rozpoznać
- Stalowoszary, czarny lub czerwony, metaliczny albo ziemisty.
- Zawsze czerwonobrązowa rysa na porcelanie.
- Ciężki, nie przyciąga magnesu (lub słabo).
- Magnetyt ma czarną rysę i silny magnetyzm.
Jak i gdzie szukać
Na hałdach dawnych kopalń rud żelaza i w kamieniołomach. Test rysy na niepolerowanej porcelanie rozstrzyga. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Rudki (gm. Nowa Słupia) (woj. świętokrzyskie): Hałdy dawnej kopalni; za zgodą.
- Zelejowa k. Chęcin (woj. świętokrzyskie): Rezerwat: 'różanka zelejowska' do oglądania.
Znaczenie i legendy
Nazwa od greckiego haima (krew), bo proszek jest krwistoczerwony. Ochra hematytowa służyła jako barwnik od paleolitu, a w dawnej magii jako 'krwawnik' chroniący przed krwotokami; to wierzenie.
Ciekawostka
Czerwony kolor Marsa dają drobne tlenki i wodorotlenki żelaza, krewniacy hematytu.