
Głaz narzutowy
Blok skały przyniesiony przez lądolód ze Skandynawii.
Głazy narzutowe leżą na polach i w lasach całej północnej i środkowej Polski. Największym jest Trygław w Tychowie. Wiele z nich chroni się jako pomniki przyrody.
Co to jest
Blok skały (najczęściej granitu lub gnejsu) przyniesiony przez lądolód ze Skandynawii.
Jak rozpoznać
- Obły, duży głaz w terenie bez skał litych.
- Często granit rapakiwi ze Szwecji lub Finlandii.
- Rysy lodowcowe na powierzchni.
- Otoczaki rzeczne są mniejsze i bardziej wygładzone.
Jak i gdzie szukać
Oglądaj, ale nie odbijaj kawałków z pomników przyrody. Drobne otoczaki narzutowe zbierzesz w żwirowniach za zgodą właściciela. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Trygław, Tychowo (woj. zachodniopomorskie): Pomnik przyrody: nie odłupuj fragmentów.
Znaczenie i legendy
Trygław wiąże się z podaniem o pogańskim bóstwie Trzygłowie. Wiele głazów nazwano 'diabelskimi kamieniami', bo wierzono, że diabeł niósł je, by zniszczyć kościół; to legendy.
Ciekawostka
Niektóre głazy można przypisać do konkretnych wychodni w Szwecji czy Finlandii.