
Magnetyt
Tlenek żelaza, naturalny magnes.
Soczewy magnetytu wydobywano przez wieki w Kowarach. Czarne ziarna magnetytu tworzą też ciemne smugi piasku na plażach Bałtyku.
Co to jest
Tlenek żelaza (Fe3O4), naturalny magnes.
Jak rozpoznać
- Czarny, metaliczny, ciężki.
- Silnie przyciąga magnes, czasem sam jest magnesem.
- Rysa czarna.
- Hematyt ma czerwoną rysę; ilmenit jest słabo magnetyczny.
Jak i gdzie szukać
Magnes na sznurku zbierze ziarna z czarnego piasku plaży lub potoku. W Kowarach szukaj na hałdach poza terenami chronionymi. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Kowary, góra Rudnik (woj. dolnośląskie): Dawne kopalnie żelaza i uranu, sztolnie turystyczne.
- Plaża w Łebie (woj. pomorskie): Czarne smugi ciężkiego piasku; zbierzesz magnesem w woreczku.
Znaczenie i legendy
Pliniusz opowiadał legendę o pasterzu Magnesie, któremu żelazne gwoździe w sandałach przywarły do skały. Magnetyt w kompasach prowadził żeglarzy.
Ciekawostka
Pod Suwalszczyzną, na głębokości ponad 800 m, leży złoże rud tytanomagnetytowych Krzemianka; nad nim kompas wariuje.