
Sfaleryt (blenda cynkowa)
Siarczek cynku, główna ruda cynku.
Śląsko-krakowskie złoża cynku i ołowiu należały do największych w Europie. Ostatnia kopalnia, Pomorzany koło Olkusza, zakończyła wydobycie w 2020 r.
Co to jest
Siarczek cynku (ZnS), główna ruda cynku.
Jak rozpoznać
- Brunatny do czarnego, połysk diamentowy do żywicznego.
- Rysa jasnobrązowa, nie czarna.
- Często naciekowe pasy z galeną i markasytem.
- Galena jest szara i cięższa; kasyteryt twardszy.
Jak i gdzie szukać
Na hałdach górnictwa kruszcowego w rejonie Olkusza, Bytomia i Tarnowskich Gór. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Olkusz, Bukowno (woj. małopolskie): Hałdy dawnych kopalń; zgoda właściciela.
Znaczenie i legendy
Niemiecka nazwa 'Blende' znaczy 'zwodzi', bo górnicy mylili go z galeną, a nie dawał ołowiu.
Ciekawostka
Pasiasty sfaleryt z Olkusza ('blenda skorupowa') jest ceniony przez kolekcjonerów.