
Serpentynit
Skała metamorficzna zbudowana z minerałów grupy serpentynu, powstała z dawnej skorupy oceanicznej.
Zielone, plamiste serpentynity tworzą zbocza Ślęży i masyw Gogołów-Jordanów. To w nich powstały nefryty, a w Szklarach chryzopraz.
Co to jest
Skała metamorficzna zbudowana z minerałów grupy serpentynu (uwodnione krzemiany magnezu), powstała z dawnej skorupy oceanicznej.
Jak rozpoznać
- Zielony do czarnozielonego, plamisty jak skóra węża.
- Śliski, tłusty w dotyku, rysuje go nóż.
- Często żyłki białego lub zielonego azbestu chryzotylowego (nie szlifuj, nie wdychaj pyłu).
- Nefryt jest twardszy i bardziej zbity; zieleniec jest ziarnisty.
Jak i gdzie szukać
Bloki na zboczach i w potokach pod Ślężą, hałdy kamieniołomów. Okazy zbieraj tylko poza rezerwatami. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Masyw Ślęży (woj. dolnośląskie): Ślężański Park Krajobrazowy; na szczycie i w rezerwatach nic nie zabieraj.
- Nasławice (woj. dolnośląskie): Czynny kamieniołom serpentynitu, za zgodą.
Znaczenie i legendy
Ślęża była świętą górą przedchrześcijańskich plemion; na jej zboczach stoją tajemnicze kamienne rzeźby. Nazwa serpentynit pochodzi od łacińskiego serpens (wąż), bo skała przypomina wężową skórę; dawniej wierzono, że chroni przed ukąszeniem węży. To wierzenia.
Ciekawostka
Serpentynity to fragmenty dawnej skorupy oceanicznej wypchniętej na ląd.