
Nefryt
Zbita, włóknista skała z minerałów grupy amfiboli, obok jadeitu jeden z dwóch kamieni zwanych po angielsku jade.
Złoże nefrytu w Jordanowie Śląskim odkrył H. Traube w 1885 r. Tworzy gniazda i żyły w serpentynitach Wzgórz Nasławickich. To jedno z nielicznych złóż nefrytu w Europie.
Co to jest
Zbita, włóknista skała z minerałów grupy amfiboli (tremolit-aktynolit), obok jadeitu jeden z dwóch kamieni zwanych po angielsku jade.
Jak rozpoznać
- Ciemnozielony z jaśniejszymi smugami, tłusty połysk po wypolerowaniu.
- Wyjątkowo trudny do rozbicia, bo jest zbudowany ze splątanych włókien.
- Ciężki w dłoni.
- Serpentynit jest dużo miększy (rysuje go nóż) i bardziej śliski; chryzopraz jaśniejszy i półprzezroczysty.
Jak i gdzie szukać
Szukaj ciężkich zielonych okruchów na polach i hałdach wokół Jordanowa i Nasławic. Rozpoznasz je po tym, że młotek się od nich odbija. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Jordanów Śląski (woj. dolnośląskie): Dawny łom ok. 2 km na zachód-północny zachód od wsi na zboczu Wzgórz Nasławickich; teren prywatny, pytaj o zgodę.
- Nasławice (woj. dolnośląskie): Czynny kamieniołom serpentynitu, w którym odsłonięto strefę nefrytową; wejście tylko za zgodą zakładu.
Znaczenie i legendy
Nefryt z Dolnego Śląska służył w neolicie na siekiery. Nazwa pochodzi od greckiego nephros (nerka), bo dawniej wierzono, że leczy nerki; to wierzenie, nie fakt medyczny.
Ciekawostka
W latach 70. XX w. przedsiębiorstwo 'Skała' w Jordanowie robiło z nefrytu biżuterię.