Wejdź do lasu
Ruda darniowa (limonit), ilustracja
ilustracja AI
Kamienie i minerały

Ruda darniowa (limonit)

Wytrącenia uwodnionych tlenków żelaza w glebie podmokłych obniżeń, zlepiające piasek i szczątki roślin.

Tworzy się na wilgotnych łąkach i w dolinach, gdzie poziom wody gruntowej bogatej w żelazo często się waha. Ma postać czarnobrunatnych brył lub twardej warstwy pod darnią. Od czasów prehistorycznych wytapiano z niej żelazo, głównie w piecach dymarkowych; w Polsce do 1964 r.

Co to jest

Wytrącenia uwodnionych tlenków żelaza (limonitu) w glebie podmokłych obniżeń, zlepiające piasek i szczątki roślin.

Jak rozpoznać

Jak i gdzie szukać

Bryły rudy wychodzą na powierzchnię na zaoranych, wilgotnych łąkach, w rowach melioracyjnych i na brzegach dolin, zwłaszcza po pracach odwadniających. Wchodź tylko za zgodą właściciela lub zarządcy rowów. Nie kop w torfowiskach i mokradłach chronionych. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.

Znane miejsca w Polsce

Znaczenie i legendy

Mazowieckie Centrum Metalurgiczne koło Pruszkowa było jednym z największych ośrodków hutniczych barbarzyńskiej Europy; szacuje się, że wykonano tam 120-150 tys. wytopów, a szczyt produkcji przypadł na I-II w. n.e. Piece dymarskie były jednorazowe, więc da się je dziś policzyć.

Ciekawostka

Złoża rudy darniowej potrafią odnowić się w ciągu kilku lat. Dawniej używano jej też do oczyszczania gazu z siarkowodoru.

Zobacz w GrzyboMapszdjęcia, ślady i cały katalog

Źródła