
Ametyst
Fioletowa odmiana kwarcu
W Polsce ametyst występuje głównie na Dolnym Śląsku: w Karkonoszach, Masywie Śnieżnika, Górach Kaczawskich i obniżeniu śródsudeckim. Kryształy są zwykle drobne i blado fioletowe, ale potrafią być bardzo ładne.
Co to jest
Fioletowa odmiana kwarcu (SiO2); barwę dają domieszki żelaza i naturalne promieniowanie.
Jak rozpoznać
- Sześciokątne kryształy zakończone piramidką, fioletowe, często tylko na wierzchołkach.
- Twardy jak kwarc: rysuje szkło.
- Fluoryt bywa też fioletowy, ale jest miękki (rysuje go nóż) i łupie się na płaskie ścianki.
- Barwione szkło ma pęcherzyki i nie ma kształtu kryształu.
Jak i gdzie szukać
Szukaj w okruchach kwarcu na hałdach dawnych kopalń, w żyłach kwarcowych i na polach na skałach permskich. Kryształy chowają się w szczelinach i druzach. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Kletno (Masyw Śnieżnika) (woj. dolnośląskie): Ametyst widać w podziemnej trasie dawnej kopalni uranu; hałdy w otoczeniu, Jaskinia Niedźwiedzia obok to rezerwat.
- Kwietniki (gm. Paszowice) (woj. dolnośląskie): Okruchy ametystu w permskich zlepieńcach na polach; tylko za zgodą właściciela.
Znaczenie i legendy
Grecka nazwa amethystos znaczy 'nie pijany'; starożytni wierzyli, że chroni przed upojeniem. W średniowieczu zdobił pierścienie biskupie jako kamień pokory. To wierzenia i symbolika.
Ciekawostka
Z Kletna opisano nowy dla nauki minerał, bohdanowiczyt.