Wejdź do lasu
Kreda pisząca, ilustracja
ilustracja AI
Kamienie i minerały

Kreda pisząca

Miękka, biała skała osadowa z kalcytu, zbudowana głównie z mikroskopijnych skorupek kokolitów i otwornic.

Powstała na dnie dawnego morza. Jest porowata i lekka, brudzi palce. W Polsce duże złoża są w okolicach Chełma, Zamościa i Siedlec, a odkrywkowe kopalnie kredy działają w Mielniku i Starej Kornicy. Podrzędnie trafiają się w niej skamieniałości, np. belemnity, małże i igły gąbek.

Co to jest

Miękka, biała skała osadowa z kalcytu (CaCO3), zbudowana głównie z mikroskopijnych skorupek kokolitów i otwornic.

Jak rozpoznać

Jak i gdzie szukać

Kredę widać w skarpach dolin i w wyrobiskach na Lubelszczyźnie i Podlasiu. Do czynnych kopalń nie wchodź bez zgody: grożą obrywy, ciężki sprzęt i zalane wyrobiska. W kredzie warto wypatrywać belemnitów i jeżowców. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.

Znane miejsca w Polsce

Znaczenie i legendy

W Chełmie kredę wydobywano od XIII wieku, często wprost z piwnic domów; w XVII wieku 80 na 100 domów w centrum miało wejście do podziemi. Legenda chełmskich podziemi opowiada o duchu Bieluchu, władcy korytarzy; to opowieść ludowa, nie fakt.

Ciekawostka

Nazwę Mielnika wywodzi się od staroruskiego słowa mieł, oznaczającego kredę; potwierdziły to badania archeologiczne z 2017 r.

Zobacz w GrzyboMapszdjęcia, ślady i cały katalog

Źródła