
Galena
Siarczek ołowiu, główna ruda ołowiu i często srebra.
Ołowiano-szare sześciany galeny występują w złożach cynkowo-ołowiowych Śląska i Małopolski. To z galeny odzyskiwano srebro w Tarnowskich Górach.
Co to jest
Siarczek ołowiu (PbS), główna ruda ołowiu i często srebra.
Jak rozpoznać
- Bardzo ciężka, ołowiano-szara, silny połysk metaliczny.
- Łupie się na idealne sześcianiki.
- Miękka, brudzi palce.
- Sfaleryt jest brązowy i lżejszy; hematyt ma czerwoną rysę.
Jak i gdzie szukać
Na hałdach dawnego górnictwa kruszcowego na Śląsku i w okolicach Olkusza. Myj ręce po dotykaniu, galena zawiera ołów. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Tarnowskie Góry (woj. śląskie): Zabytkowa Kopalnia Srebra (UNESCO 2017), zwiedzanie.
- Olkusz (woj. małopolskie): Hałdy dawnych kopalń; pytaj o zgodę.
Znaczenie i legendy
Pliniusz opisywał galenę jako rudę ołowiu. Śląskie legendy mówią o Skarbku, duchu kopalni, który nagradzał uczciwych górników; to podanie.
Ciekawostka
Galena była pierwszym półprzewodnikiem w radiach kryształkowych.