
Złoto rzeczne
Złoto rodzime w postaci drobnych blaszek i ziarenek w piaskach i żwirach rzecznych.
W średniowieczu płukano je z piasków Kaczawy pod Złotoryją. Dziś znajduje się tylko drobne blaszki, ale tradycja żyje w zawodach w płukaniu złota.
Co to jest
Złoto rodzime (Au) w postaci drobnych blaszek i ziarenek w piaskach i żwirach rzecznych.
Jak rozpoznać
- Bardzo ciężkie: zostaje na dnie płuczki, gdy piasek odpływa.
- Żółte w cieniu i w słońcu, nie błyszczy jak lusterko.
- Miękkie: igła je wgniata, nie kruszy się.
- Piryt i łyszczyk (mika) błyszczą złociście, ale piryt jest kruchy, a mika lekka i odpływa z wodą.
Jak i gdzie szukać
Płucze się w miskach w zakolach i za przeszkodami w korycie, gdzie osiada ciężki piasek. Hobbystyczne płukanie miską to co innego niż wydobycie sprzętem: praca maszynami w korycie rzeki wymaga zgód zarządcy wód (Wody Polskie). Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Złotoryja, dolina Kaczawy (woj. dolnośląskie): Muzeum Złota i sztolnia Aurelia; płukanie w ramach pokazów i zawodów.
- Złoty Stok (woj. dolnośląskie): Dawna kopalnia złota i arsenu, trasa turystyczna.
Znaczenie i legendy
Złotoryja dostała prawa miejskie w 1211 r. i wiąże swoją nazwę z kopaniem złota. Po Sudetach krążyły 'księgi walońskie', przypisywane wędrownym poszukiwaczom z Walonii, z opisami ukrytych skarbów; to legenda, a nie wskazówki geologiczne.
Ciekawostka
Gorączka złota nad Kaczawą skończyła się już w pierwszej połowie XIV wieku.