Wejdź do lasu
Liliowce kopalne (trochity), ilustracja
ilustracja AI
Kamienie i minerały

Liliowce kopalne (trochity)

Skamieniałe szczątki liliowców, morskich szkarłupni

Liliowce przypominają kwiat na łodydze, ale to zwierzęta spokrewnione z jeżowcami i rozgwiazdami. Po śmierci ich szkielet się rozpadał, dlatego zwykle znajduje się krążki łodyg, a całe kielichy są rzadkie. Masowe nagromadzenia tworzą wapienie krynoidowe, w Polsce w dewonie i karbonie Gór Świętokrzyskich, w triasie Śląska i okolic Krakowa oraz w jurze Tatr i Pienin.

Co to jest

Skamieniałe szczątki liliowców (Crinoidea), morskich szkarłupni; najczęściej pojedyncze człony łodyg zwane trochitami.

Jak rozpoznać

Jak i gdzie szukać

Szukaj na powierzchniach zwietrzałych wapieni, w hałdach dawnych łomów i w otoczakach, za zgodą zarządcy terenu. Trochity dobrze widać po deszczu, gdy skała jest mokra. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.

Znane miejsca w Polsce

Znaczenie i legendy

Opisywali je już w XVI wieku Conrad Gessner i Georgius Agricola, choć nie wiedzieli, że to szczątki zwierząt. Dawna nazwa członu łodygi to trochit (dziś kolumnalium). W Niemczech członki liliowców z wapienia muszlowego nazywano pieniążkami świętego Bonifacego lub pieniędzmi czarownic; to dawne wierzenia i przydomki, nie fakty.

Ciekawostka

Największe jurajskie liliowce dorastały do 19 m; w łupkach z Holzmaden znaleziono pięćdziesiąt okazów przyrośniętych do jednego dryfującego pnia.

Zobacz w GrzyboMapszdjęcia, ślady i cały katalog

Źródła