
Beryl
Krzemian berylu i glinu
W Polsce beryl spotyka się w pegmatytach Dolnego Śląska, m.in. w Piławie Górnej i koło Szklarskiej Poręby. Zwykle są to mleczne lub bladozielone słupki, rzadko gatunku jubilerskiego.
Co to jest
Krzemian berylu i glinu; odmiany szlachetne to szmaragd i akwamaryn.
Jak rozpoznać
- Sześciokątne słupki z płaską głowicą (nie z piramidką jak kwarc).
- Bladozielony, niebieskawy, żółtawy lub mleczny.
- Twardszy od kwarcu.
- Apatyt też ma sześciokątny przekrój, ale jest dużo miększy (rysuje go nóż).
Jak i gdzie szukać
W pegmatytach na hałdach kamieniołomów. Szukaj słupków o płaskim zakończeniu. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Piława Górna, kamieniołom (woj. dolnośląskie): Czynny kamieniołom; tylko za zgodą zakładu.
- Szklarska Poręba (woj. dolnośląskie): Pegmatyty w granicie; poza Karkonoskim Parku Narodowym.
Znaczenie i legendy
Od beryllos wywodzi się niemieckie słowo Brille (okulary), bo w średniowieczu szlifowano z berylu szkła do czytania. Lapidaria przypisywały mu godzenie małżonków; to wierzenie.
Ciekawostka
Pierwiastek beryl odkryto właśnie w tym minerale (1798).