
Krzemień bałtycki (narzutowy)
Krzemień z kredowych skał dna Bałtyku, przyniesiony przez lądolód
Szare i czarne krzemienie leżą na plażach Pomorza i w żwirowniach całej północnej Polski. Przyniósł je lądolód ze Skandynawii i dna Bałtyku. Czasem kryją w środku odlewy jeżowców i gąbek.
Co to jest
Krzemień z kredowych skał dna Bałtyku, przyniesiony przez lądolód; mikrokrystaliczna krzemionka.
Jak rozpoznać
- Szary do czarnego, gładki, z białą lub kremową skorupką.
- Bardzo ostre, muszlowe przełamy.
- Uderzony stalą krzesze iskry.
- Szare wapienie są miękkie i reagują z octem; krzemień nie.
Jak i gdzie szukać
Na plażach i w żwirowniach polodowcowych w całej północnej Polsce; w żwirowni zawsze za zgodą właściciela. Prawo geologiczne i górnicze (art. 4) nie obejmuje pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamieniałości do celów kolekcjonerskich, naukowych i dydaktycznych, jeśli odbywa się bez robót górniczych. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych zbieranie minerałów i skamieniałości jest zakazane (ustawa o ochronie przyrody, art. 15). Na cudzym gruncie, w lesie i w kamieniołomie potrzebna jest zgoda właściciela, nadleśnictwa lub zarządcy.
Znane miejsca w Polsce
- Plaże Pomorza Zachodniego, np. Rewal (woj. zachodniopomorskie): Publiczne plaże; nie wolno podkopywać klifu ani wydm.
Znaczenie i legendy
Z krzemienia robiono narzędzia od paleolitu, a w czasach nowożytnych skałki do broni skałkowej. Na wschodzie Słowiańszczyzny kamień z naturalną dziurką zwano 'kurzym bogiem' i wieszano w kurniku dla ochrony drobiu; to zwyczaj ludowy.
Ciekawostka
Krzemienie powstały w kredzie z igieł gąbek i skorupek drobnych organizmów.