
Nauczyciele ducha
co naprawdę mówili
Budda, Jezus, Laozi, Rumi, Sai Baba. Wokół każdego z nich wyrosły później religie, kościoły, dogmaty i spory. Tutaj wracamy do źródła: kim naprawdę byli, gdzie żyli i co sami mówili. Ich własne słowa podajemy z miejscem, skąd pochodzą, legendy opisujemy jako legendy, a to, co dodano po nich, osobno.
Bliski Wschód
Pustynie, góry i miasta karawan, gdzie narodziły się religie jednego Boga.
Indie
Ganges, joga, medytacja i pieśni o miłości do Boga. Kraina, w której nauczycieli było chyba najwięcej.
Krysznahinduizm
Buddabuddyzm
Mahawiradżinizm
Kabirbhakti, ponad religiami
Mirabajhinduizm, bhakti
Guru Nanaksikhizm
Ramakrisznahinduizm
Swami Wiwekanandahinduizm, wedanta
Ramana Maharishihinduizm, adwajta wedanta
Paramahansa Joganandahinduizm, krija joga
Sai Baba z Shirdihinduizm i islam
Sathya Sai Babahinduizm, własny ruch
Jiddu Krishnamurtipoza religiami
Mahatma GandhihinduizmChiny, Tybet i Daleki Wschód
Droga, harmonia z naturą, cisza gór i uważność.
Europa
Filozofowie, mistycy i święci, którzy szli pod prąd swoich czasów.
Złota zasada: wszyscy mówili to samo
Najciekawsze odkrycie, gdy czyta się ich słowa obok siebie: niemal każdy wielki nauczyciel, niezależnie od kraju i epoki, powtarzał jedną prostą zasadę.
„Czego sam nie pragniesz, tego nie czyń innym.”
Konfucjusz · Dialogi konfucjańskie 15,24
„Nie krzywdź innych tym, co ciebie samego boli.”
Budda · Udanawarga 5,18
„Nie czyń innym tego, co tobie samemu sprawia ból. Oto cała istota prawości.”
Mahabharata · Mahabharata 13,114,8
„Co tobie niemiłe, nie czyń bliźniemu. To cała Tora, reszta jest komentarzem. Idź i ucz się.”
Hillel Starszy · Talmud babiloński, Szabat 31a
„Wszystko, co chcielibyście, żeby ludzie wam czynili, i wy im czyńcie.”
Jezus · Ewangelia według Mateusza 7,12
„Nikt z was naprawdę nie wierzy, dopóki nie pragnie dla brata tego, czego pragnie dla siebie.”
Mahomet · hadis, zbiory al-Buchariego i Muslima
„Wszystkie istoty kochają życie i nienawidzą bólu. Nikogo nie wolno krzywdzić.”
Mahawira · Aćaranga Sutra 1,2,3
Piszemy z szacunkiem dla wszystkich wyznań i dla ludzi niewierzących. Nie oceniamy, która religia jest prawdziwa. Pokazujemy, co ci ludzie mówili sami, i oddzielamy to od tego, co powstało po nich. Cytaty podajemy w polskich przekładach, często swobodnych, a miejsce w tekście źródłowym zawsze jest obok.
Najczęstsze pytania
Czego uczyli wielcy nauczyciele duchowi?
Najciekawsze odkrycie, gdy czyta się ich słowa obok siebie: niemal każdy wielki nauczyciel, niezależnie od kraju i epoki, powtarzał jedną prostą zasadę. Konfucjusz: „Czego sam nie pragniesz, tego nie czyń innym.” Budda: „Nie krzywdź innych tym, co ciebie samego boli.” Mahabharata: „Nie czyń innym tego, co tobie samemu sprawia ból. Oto cała istota prawości.” Hillel Starszy: „Co tobie niemiłe, nie czyń bliźniemu. To cała Tora, reszta jest komentarzem. Idź i ucz się.” Jezus: „Wszystko, co chcielibyście, żeby ludzie wam czynili, i wy im czyńcie.” Mahomet: „Nikt z was naprawdę nie wierzy, dopóki nie pragnie dla brata tego, czego pragnie dla siebie.” Mahawira: „Wszystkie istoty kochają życie i nienawidzą bólu. Nikogo nie wolno krzywdzić.”
Czym różni się nauka mistrza od późniejszego dogmatu?
Przy każdej postaci osobno podajemy, co mówiła sama, z miejscem w tekście źródłowym, a osobno to, co dodały później religie, sobory, szkoły i instytucje.
Kto jest w tym dziale?
Zaratustra, Mojżesz, Jezus z Nazaretu, Mahomet, Rumi, Baal Szem Tow, Kryszna, Budda, Mahawira, Kabir, Mirabaj, Guru Nanak, Ramakriszna, Swami Wiwekananda, Ramana Maharishi, Paramahansa Jogananda, Sai Baba z Shirdi, Sathya Sai Baba, Jiddu Krishnamurti, Mahatma Gandhi, Laozi, Czuang-tsy, Konfucjusz, Milarepa, Dalajlama XIV, Thich Nhat Hanh, Sokrates, Franciszek z Asyżu, Hildegarda z Bingen, Mistrz Eckhart, Teresa z Ávili.
Zaratustra
Mojżesz
Jezus z Nazaretu
Mahomet
Rumi
Baal Szem Tow
Laozi
Czuang-tsy
Konfucjusz
Milarepa
Dalajlama XIV
Thich Nhat Hanh
Sokrates
Franciszek z Asyżu
Hildegarda z Bingen
Mistrz Eckhart
Teresa z Ávili