
Mistrz Eckhart
ok. 1260–1328 · Turyngia, Paryż, Strasburg, Kolonia
Uczony zakonnik, który mówił, że Bóg rodzi się w duszy każdego człowieka, i za to stanął przed sądem.
Postać historyczna.
Kim był
Eckhart był dominikaninem, jednym z najwybitniejszych uczonych swoich czasów. Dwa razy wykładał na Uniwersytecie Paryskim, co zdarzało się bardzo rzadko. Był przełożonym wielu klasztorów.
Najbardziej znany jest jednak z kazań, które wygłaszał po niemiecku dla zwykłych ludzi, mniszek i świeckich. Mówił w nich rzeczy tak śmiałe, że słuchacze byli zachwyceni, a władze zaniepokojone.
Pod koniec życia arcybiskup Kolonii oskarżył go o herezję. Eckhart bronił się, mówiąc, że może się mylić, ale nie jest heretykiem, bo herezja to sprawa woli. Zmarł w czasie procesu. Rok po jego śmierci papież potępił dwadzieścia osiem zdań z jego nauk.
Czego uczył
Narodziny Boga w duszy
Najważniejsze nie jest to, że Bóg narodził się kiedyś w Betlejem, tylko to, czy rodzi się dziś we mnie.
Odcięcie się od wszystkiego
Trzeba uwolnić się od przywiązania do rzeczy, ludzi, nawet do własnych wyobrażeń o Bogu. Dopiero pustka może zostać wypełniona.
Spokój, czyli Gelassenheit
Pozwól być rzeczom takimi, jakie są. Nie szarp się z życiem. Ten spokój to nie bierność, tylko głębokie zaufanie.
Bóg w codzienności
Kto naprawdę ma Boga w sercu, znajdzie Go w kuchni tak samo jak w kościele.
Jego słowa
„Oko, którym widzę Boga, jest tym samym okiem, którym Bóg widzi mnie.”
Mistrz Eckhart, Kazanie 12
„Proszę Boga, żeby uwolnił mnie od Boga.”
Mistrz Eckhart, Kazanie 52, o ubóstwie duchowym
Legendy i opowieści
Dziewczynka, która była królową
Wśród opowieści o Eckharcie jest historia o tym, jak spotkał ubogą, bosą dziewczynkę i zapytał, skąd przychodzi. Odpowiedziała, że od Boga. Gdzie Go znalazła? Tam, gdzie zostawiła wszystkie rzeczy. Kim jest? Królową, bo jej wola jest zgodna z wolą Boga. To późniejsza legenda, ale dobrze oddaje jego naukę.
To legendy i opowieści, nie relacje historyczne.
Co dodano później
Potępienie sprawiło, że przez wieki nazwisko Eckharta było rzadko wymieniane, choć jego uczniowie, Jan Tauler i Henryk Suzo, przekazali jego myśli dalej. Dziś czytają go chrześcijanie, buddyści i filozofowie. Zakon dominikanów prosił w XX wieku o jego rehabilitację.
Ciekawostka
Japoński filozof Daisetz Suzuki, który rozsławił zen na Zachodzie, uważał Eckharta za chrześcijańskiego mistrza najbliższego buddyzmowi zen.
Sokrates
Franciszek z Asyżu
Hildegarda z Bingen
Teresa z Ávili