
Upiór
Wąpierz, upir, wieszczy (kaszub.), wampir
Zmarły, który wraca z grobu, by szkodzić żywym i pić ich krew. Wiarę w upiory notowano u wszystkich Słowian; na Kaszubach mówiono o „wieszczym”, który rodził się w czepku. Europejska moda na wampiry zaczęła się od urzędowych raportów z Serbii w XVIII w.
Jak pewna jest ta wiedza
Wierzenia ludowe
Skąd o tym wiemy
Staroruski kopista z 1047 r. podpisał się „pop Upir Lichy”; „Słowo św. Grzegorza” wspomina ofiary dla upirów; etnografia XIX w.; raporty austriackie z Serbii z 1725 i 1732 r.
Co wierzono
Grób otwierano, ciało przebijano kołkiem, odcinano głowę lub palono zwłoki. Na Kaszubach do trumny wieszczego wkładano siatkę rybacką albo mak, by liczył oczka i ziarna zamiast wychodzić.
Gdzie
Wszyscy Słowianie
Ciekawostka
Słowo „wampir” weszło do języków Europy Zachodniej ze słowiańskiego po głośnych sprawach Petra Blagojevicia (1725) i Arnolda Paolego (1732), opisanych przez austriackich urzędników w Serbii.
Ślady do dziś
Upiory i wampiry zawdzięczają światową sławę powieści „Drakula” Brama Stokera z 1897 roku. W Polsce wiarę w upiory opisał Mickiewicz w „Dziadach”, a słowo upiór wciąż mamy w zwrotach jak upiorny czy upiorna cisza. Archeolodzy znajdują pochówki z kamieniami w ustach i sierpami nad szyją w wielu miejscach Polski, a niektóre można obejrzeć w muzeach.
Więcej: istoty i demony
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.