
Rod i rożanice
Rodzanice, rożanice; por. sudice, sudżenice (Słowianie południowi)
Ruscy duchowni zakazywali stawiania stołu z chlebem, serem i miodem dla Roda i rożanic. Rożanice to zapewne istoty wyznaczające los dziecka przy narodzinach, podobne do serbskich sudżenic. Kim był Rod, jest sporne: dla jednych to bóg, dla innych duch przodków lub los. Twierdzenie, że był najwyższym stwórcą, to interpretacja części autorów.
Jak pewna jest ta wiedza
Potwierdzone w źródłach
Skąd o tym wiemy
Staroruskie pouczenia kościelne XI-XIII w. (m.in. „Słowo pewnego Christolubca”, „Słowo św. Grzegorza”) potępiające ofiary dla Roda i rożanic.
Co wierzono
Po narodzinach dziecka przygotowywano poczęstunek dla rożanic, by przychylnie wyznaczyły mu los.
Gdzie
Słowianie wschodni; podobne istoty losu u Słowian południowych
Ciekawostka
Stół dla rożanic stawiali już ochrzczeni ludzie, dlatego ruscy duchowni podawali go jako przykład „dwuwiary”, czyli łączenia chrześcijaństwa z dawnymi zwyczajami.
Ślady do dziś
W polszczyźnie przetrwały słowa ród, urodzaj, przyroda i rodzina, które mają ten sam rdzeń co imię Roda. Wiara w istoty losu przy narodzinach przypomina baśniowe wróżki chrzestne, które obdarowują dziecko w kołysce, jak w „Śpiącej królewnie”. Na Bałkanach do dziś w trzecią noc po porodzie zostawia się dla sudżenic chleb i wino.
Więcej: bogowie
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.