Wejdź do lasu
Bogowie Długosza, artystyczna wizja
ilustracja AI
Słowianie · Bogowie

Bogowie Długosza

Jessa, Łada, Dzidzilela, Nija, Dziewanna, Marzyanna, Pogoda, Żywie

Wątpliwe, późny wymysł

Długosz podał listę polskich bogów i każdemu przypisał rzymski odpowiednik: Jessa to Jowisz, Łada to Mars, Dzidzilela to Wenus, Nija to Pluton, Dziewanna to Diana, Marzyanna to Ceres, a Pogoda to bóg pogody. Pisał prawie 500 lat po chrzcie Polski. Brückner uznał większość imion za nieporozumienia, np. „Łada” i „Lele” to jego zdaniem refreny pieśni ludowych.

Jak pewna jest ta wiedza

Wątpliwe, późny wymysł

Skąd o tym wiemy

Jan Długosz, Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego, księga I (2. poł. XV w.). Krytyka: Aleksander Brückner, „Mitologia słowiańska” (1918).

Co wierzono

Nie wiemy, czy ktokolwiek czcił tych bogów. Długosz zbudował panteon na wzór rzymski, bo tak według uczonych jego czasów powinna wyglądać religia. Jedynie niektóre imiona, jak Marzanna, mają oparcie w zwyczajach ludowych.

Gdzie

Polska (konstrukcja uczona z XV w.)

Ciekawostka

Bogowie z listy Długosza trafili do wielu współczesnych książek, gier i stron internetowych jako „słowiańscy bogowie”, choć nie ma ich w żadnym źródle starszym niż XV w.

Ślady do dziś

Rękopisy „Roczników” Długosza można zobaczyć w bibliotekach w Krakowie, a jego dzieło jest kopalnią wiedzy o średniowiecznej Polsce. Lista bogów żyje w popkulturze: Dziewanna i Marzanna są w grach, a Łada w nazwach firm i kawiarni. Refren „lelum polelum”, z którego Długosz wyczytał dwóch bogów, Lela i Polela, etnografowie notowali jeszcze w ludowych pieśniach.

Więcej: bogowie

Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.

Zobacz w GrzyboMapscały katalog Słowian z pieczęciami pewności

Źródła