
Perun
Piorun (wyraz pospolity w polszczyźnie), Perkūnas (odpowiednik bałtycki)
Bóg burzy i pioruna, najlepiej poświadczony bóg Słowian wschodnich. Książę Włodzimierz postawił jego drewniany posąg na wzgórzu w Kijowie w 980 r., a po chrzcie w 988 r. kazał go zrzucić do Dniepru. Na Peruna przysięgała drużyna książęca. U Słowian zachodnich imię nie pojawia się w kronikach, zostało jednak w języku jako słowo „piorun”.
Jak pewna jest ta wiedza
Potwierdzone w źródłach
Skąd o tym wiemy
Powieść minionych lat: traktaty Rusi z Bizancjum z 907, 945 i 971 r. (przysięga na Peruna) oraz posąg w Kijowie z 980 r. z głową ze srebra i wąsem ze złota. Prokopiusz z Cezarei (VI w.) pisze o jednym bogu, twórcy błyskawicy, bez podania imienia.
Co wierzono
Wierzono, że Perun uderza piorunem i strzeże ładu oraz dotrzymanych przysiąg. Przy zawieraniu traktatów wojowie kładli przed nim broń i tarcze. Po chrystianizacji wiele wierzeń o gromie przeszło na św. Eliasza.
Gdzie
Słowianie wschodni (Ruś); ślady językowe u wszystkich Słowian
Ciekawostka
Prokopiusz z Cezarei już w VI w. pisał, że Słowianie uznają jednego boga, twórcę błyskawicy, za pana wszystkiego i składają mu w ofierze bydło. Imienia nie podał, więc to, że chodzi o Peruna, jest tylko bardzo prawdopodobnym wnioskiem.
Ślady do dziś
Imię Peruna żyje w słowie piorun i w nazwach kilku miejscowości. Miejsce na kijowskim wzgórzu, gdzie stał jego posąg, archeolodzy wskazują w pobliżu dzisiejszego Muzeum Historii Ukrainy. W ikonach prawosławnych jego rolę przejął święty Eliasz, który jedzie po niebie ognistym wozem. W polskich lasach jego dawnym drzewem jest dąb, a stare dęby z bliznami po piorunach łatwo znaleźć na mapie pomników przyrody.
Więcej: bogowie
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.