Wejdź do lasu
Bannik, artystyczna wizja
ilustracja AI
Słowianie · Istoty i demony

Bannik

Łaźnik, łaziennik (białoruskie)

Wierzenia ludowe

Duch łaźni (bani) znany Słowianom wschodnim. Wyobrażano go jako starca z dużą głową i rozczochranymi włosami, czasem nagiego i oblepionego liśćmi z brzozowych witek. W łaźni rodziły kobiety i odprawiano wróżby, dlatego uchodziła za miejsce silne i niebezpieczne zarazem.

Jak pewna jest ta wiedza

Wierzenia ludowe

Skąd o tym wiemy

Etnografia rosyjska i białoruska XIX i XX w.; Andrzej Kempiński, „Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich” (2001); B. i A. Podgórscy, „Wielka księga demonów polskich” (2005).

Co wierzono

Bannik bywał wrogi ludziom. Mógł oparzyć wrzątkiem albo udusić kogoś, kto kąpał się o złej porze. Ostatnią turę pary zostawiano dla niego, a w łaźni nie wieszano ikon. Zostawiano mu wodę i gałązki, a przy budowie nowej łaźni zakopywano pod progiem czarną kurę.

Gdzie

Słowianie wschodni (Rosja, Białoruś)

Ciekawostka

Bannik miał też przepowiadać przyszłość. Stawało się plecami w uchylonych drzwiach łaźni. Delikatne dotknięcie wróżyło szczęście, a drapnięcie pazurami biedę.

Ślady do dziś

Bannika spotkasz dziś w rosyjskich i białoruskich bajkach i w grach komputerowych. Kultura łaźni parowej, w której mieszkał, wciąż jest żywa: rosyjska bania i fińska sauna są pełne dawnych zwyczajów, jak smaganie się brzozowymi witkami. W wielu domach na Wschodzie ostatnia para w łaźni do dziś zostaje „dla gospodarza łaźni”.

Więcej: istoty i demony

Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.

Zobacz w GrzyboMapscały katalog Słowian z pieczęciami pewności

Źródła