
Bobo
Bobok, bebok (Śląsk), babok (Kujawy), bobek
Mała, brzydka i złośliwa istota z polskiego folkloru, którą straszono dzieci. Na Śląsku zwano ją bebokiem, w Wielkopolsce i Małopolsce bobokiem. Najstarsza wzmianka pochodzi z „Peregrynacji dziadowskiej” z początku XVII w.: bobo miał bić dzieci i robić w domu szkody.
Jak pewna jest ta wiedza
Wierzenia ludowe
Skąd o tym wiemy
„Peregrynacja dziadowska” (początek XVII w.); Oskar Kolberg „Lud” (XIX w.); Bohdan Baranowski, „W kręgu upiorów i wilkołaków” (1981).
Co wierzono
Wierzono, że bobo można przebłagać ofiarą z jedzenia. Niegrzecznym dzieciom mówiono: „cicho bądź, bo cię bobok weźmie”. Czy to dawny demon słowiański, czy tylko straszak wychowawczy, nie wiadomo na pewno.
Gdzie
Polska (Śląsk, Wielkopolska, Małopolska, Kujawy), Morawy
Ciekawostka
W Puszczy Sandomierskiej śpiewano kołysankę o bobie, a w okolicach Olkusza piosenkę, w której dzieci obiecują, że go „zbiją oba”. W Katowicach powstał szlak małych rzeźb beboków.
Ślady do dziś
Bebok to dziś bohater szlaku małych rzeźb w Katowicach i ilustrowanych książek dla dzieci ze Śląska. Słowo bobo w znaczeniu niemowlę ma prawdopodobnie inne pochodzenie, z dziecięcej mowy. Powiedzenie „bo przyjdzie bebok” wciąż słychać na Górnym Śląsku. Bebok przypomina też angielskiego bogeymana i niemieckiego Butzemanna.
Więcej: istoty i demony
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.