Wejdź do lasu
Południca, artystyczna wizja
ilustracja AI
Słowianie · Istoty i demony

Południca

Przypołudnica (po łużycku), polednice (po czesku), żytnia baba

Wierzenia ludowe

Demon pól, który pojawiał się w samo południe w czasie żniw. Opisywano ją jako wysoką kobietę w białej szacie, czasem z sierpem. Karała tych, którzy pracowali w największym upale.

Jak pewna jest ta wiedza

Wierzenia ludowe

Skąd o tym wiemy

Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”); zapisy łużyckie i czeskie.

Co wierzono

W południe przerywano pracę i odpoczywano w cieniu. Łużyczanie opowiadali, że przypołudnica zadaje pytania, a kto nie potrafi mówić z nią do końca południowej godziny, traci zdrowie lub życie. Dzieci straszono nią, by nie wchodziły w zboże.

Gdzie

Polska, Łużyce, Czechy

Ciekawostka

Za wierzeniem stoi prawdopodobnie udar słoneczny, który dotykał żniwiarzy pracujących w najgorętszej porze dnia.

Ślady do dziś

Południca przetrwała w zwyczaju przerwy w pracy w południe, który na wsi trzyma się do dziś. W Czechach o polednicy napisał balladę Karel Jaromír Erben, a Antonín Dvořák skomponował na jej podstawie poemat symfoniczny. Dla grzybiarzy to dobra rada: w upał najlepiej chodzić do lasu rano, a w południe odpocząć w cieniu i pić wodę.

Więcej: istoty i demony

Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.

Zobacz w GrzyboMapscały katalog Słowian z pieczęciami pewności

Źródła