
Mamuny
Mamuna, mamona
Nazwa demonów podobnych do boginek, używana głównie w Karpatach i na Śląsku Cieszyńskim. Mamuny opisywano jako brzydkie kobiety z wielkimi głowami, długimi piersiami i krzywymi nogami. Porywały dzieci i czyhały na młode matki.
Jak pewna jest ta wiedza
Wierzenia ludowe
Skąd o tym wiemy
Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”); zapisy z Podhala, Śląska Cieszyńskiego i Podkarpacia.
Co wierzono
Matki i niemowlęta chroniono do chrztu i wywodu: nie zostawiano dziecka samego, a przy kołysce kładziono zioła, nożyczki lub różaniec.
Gdzie
Polska (Karpaty, Śląsk Cieszyński)
Ciekawostka
Nazwę wywodzi się zwykle od czasownika „mamić”, czyli zwodzić, oszukiwać.
Ślady do dziś
Mamuny żyją w opowieściach górali z Beskidów i Śląska Cieszyńskiego, które przypominają przewodnicy i regionalne muzea, na przykład w Wiśle i Istebnej. Słowo mamić, od którego pochodzi ich nazwa, mamy w zwrotach omamić czy mamidło. Na Słowacji podobne istoty nazywa się divé ženy, a w Czechach divé ženy albo jezinky.
Więcej: istoty i demony
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.