
Gromniczna
Matka Boża Gromniczna, Ofiarowanie Pańskie (2 lutego)
Gromniczna to chrześcijańskie święto 2 lutego, gdy w kościołach święcono świece zwane gromnicami. Zapalano je w czasie burzy i przy umierających. Rzekome pogańskie korzenie tego dnia są niepewne i często przesadzone w popularnych tekstach.
Jak pewna jest ta wiedza
Wątpliwe, późny wymysł
Skąd o tym wiemy
Chrześcijańskie święto Ofiarowania Pańskiego; Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”).
Co wierzono
Gromnicą okopcano krzyżyk na belce lub drzwiach, by chronić dom przed piorunem i złem. Opowiadano, że Matka Boża z gromnicą odpędza wilki od wsi zimą.
Gdzie
Polska
Ciekawostka
Nazwa gromnicy pochodzi od gromu, bo świecę stawiano w oknie w czasie burzy, by piorun ominął dom.
Ślady do dziś
Gromnice wciąż święci się 2 lutego w kościołach, a wiele rodzin trzyma je w domu na czas burzy i ostatnie chwile życia bliskich. Z tym dniem łączy się przysłowie „Na Matkę Boską Gromniczną zima ustąpi albo zelżeje”. W tradycji ludowej to też dzień wróżby pogody, podobny do amerykańskiego Dnia Świstaka przypadającego tego samego dnia.
Więcej: święta i obrzędy
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.