
Cis pospolity
Taxus baccata
Rzadkie, bardzo wolno rosnące i długowieczne drzewo cienistych lasów. W Polsce jest objęte ochroną gatunkową, a w wielu rezerwatach chroni się właśnie cisy. Niemal cała roślina jest silnie trująca.
Jak rozpoznać
- Kora cienka, czerwonobrązowa, łuszcząca się płatami.
- Igły płaskie, miękkie, ciemnozielone, bez białych pasków od spodu, ułożone dwustronnie.
- Zamiast szyszek pojedyncze nasiona otoczone czerwoną, mięsistą osnówką (tylko na roślinach żeńskich).
- Często rośnie jako niskie drzewo lub krzew o kilku pniach.
Gdzie żyje
Głównie Pomorze, Karpaty, Sudety i Góry Świętokrzyskie, w cienistych lasach bukowych i mieszanych; często w parkach i ogrodach.
Owoce i nasiona
TRUJĄCE. Igły, kora i nasiona zawierają taksynę, która może zatrzymać pracę serca. Czerwona osnówka wygląda jak jagoda i kusi dzieci, ale nasiono w środku jest silnie trujące. Niczego z cisa nie jedz.
Dawniej
Twarde, sprężyste drewno służyło w średniowieczu do wyrobu łuków. Przez nadmierną wycinkę cis stał się rzadki.
Najsłynniejszy w Polsce
Cis Henrykowski w Henrykowie Lubańskim (woj. dolnośląskie), pomnik przyrody od 1992 r.
Ciekawostka
Cis Henrykowski uchodzi za najstarsze drzewo w Polsce, ale jego wiek jest sporny: szacunki wahają się od około 1250 do ponad 1300 lat, a część badaczy uważa, że jest młodszy.