
Kosodrzewina
Pinus mugo
Krzewiasta sosna gór, tworząca gęste, płożące zarośla powyżej górnej granicy lasu, w tak zwanym piętrze kosówki. Chroni zbocza przed erozją, osuwiskami i lawinami. Sadzono ją także na nadmorskich wydmach.
Jak rozpoznać
- Pnie płożące się po ziemi lub wygięte łukiem, zwykle do 3,5 m wysokości.
- Igły po dwie w pęczku, 3 do 8 cm, ciemnozielone, błyszczące, krótsze i grubsze niż u sosny zwyczajnej.
- Szyszki siedzące, około 5 cm długości, młode z niebieskawym lub fioletowym nalotem, dojrzałe brązowe.
- Kora ciemnoszara, lekko spękana, nie łuszczy się.
Gdzie żyje
Dziko w Tatrach, Sudetach, na Babiej Górze i Pilsku, małe stanowiska także na Policy, Romance i Czyrńcu. Najniższe naturalne stanowisko w kraju to Hala Izerska (840 m n.p.m.). Sadzona na wydmach nad morzem.
Owoce i nasiona
Szyszki i nasiona nie są pożywieniem dla ludzi. Z igieł pozyskuje się olejek, ale nie zrywaj pędów: kosodrzewina jest w Polsce pod ochroną częściową, a większość jej stanowisk leży w górskich parkach narodowych.
Jakie grzyby rosną pod nim
- klejek czerwonawy
- maślak błotny (na torfowiskach, chroniony)
- mleczaj strefowany (chroniony)
- złotoborowik wysmukły (gatunek obcy, na wydmach)
Dawniej
Umacnianie wydm i zboczy, ochrona przed lawinami i erozją. Sadzona w ogrodach w wielu odmianach. Z igieł uzyskuje się olejek.
Ciekawostka
Szyszki dojrzewają dopiero 15 do 17 miesięcy po zapyleniu. Gałęzie leżące na ziemi mogą się ukorzeniać i dawać nowe rośliny.