
Jałowiec pospolity
Juniperus communis
Kłujący krzew lub niewielkie drzewo o kolumnowym albo rozłożystym pokroju. Rośnie w widnych borach, na wrzosowiskach i pastwiskach. Ma osobne rośliny męskie i żeńskie.
Jak rozpoznać
- Kora szarobrązowa, łuszcząca się wąskimi pasami.
- Igły kłujące, po trzy w okółku, od góry z jednym białym paskiem.
- Szyszkojagody kuliste, najpierw zielone, dojrzałe granatowoczarne z sinym nalotem, dojrzewają 2 do 3 lat.
- Pokrój od kolumnowego po szeroki, wielopędowy krzew.
Gdzie żyje
W całej Polsce, w widnych borach sosnowych, na wrzosowiskach i suchych murawach.
Owoce i nasiona
Szyszkojagody jałowca pospolitego są przyprawą (np. do dziczyzny i bigosu) w małych ilościach. Nie myl go z ozdobnym jałowcem sabińskim, który jest silnie trujący.
Dawniej
Szyszkojagody jako przyprawa i do aromatyzowania wódek (np. ginu). Gałązkami wędzono mięsa i okadzano domy.
Co mówią wierzenia
W wierzeniach ludowych dym z jałowca miał odpędzać choroby, zarazę, czarownice i złe duchy. Okadzano nim dom i oborę, np. w okresie Bożego Narodzenia.
Ciekawostka
Na jałowcach często widać rdzawe, galaretowate narośla. To rdza, grzyb, który na wiosnę przenosi się na liście grusz.
Na dokładkę
Jałowiec rośnie bardzo wolno i może żyć kilkaset lat. Szyszkojagody dojrzewają aż trzy lata, dlatego na jednym krzewie widać jednocześnie zielone i granatowe owoce. Jałowiec jest w Polsce pod ochroną częściową, a zbieranie owoców z dziko rosnących krzewów wymaga zgody. Na wrzosowiskach i suchych murawach tworzy ciemne kolumny, które z daleka wyglądają jak cyprysy.