
Bez czarny
Sambucus nigra
Szybko rosnący krzew lub małe drzewo, lubi żyzne, bogate w azot gleby przy domach i na skrajach lasów. W czerwcu pachnie kremowobiałymi baldachami kwiatów. Jego gałęzie mają w środku miękki, biały rdzeń.
Jak rozpoznać
- Kora szarobrązowa, korkowata, z brodawkowatymi przetchlinkami.
- Liście nieparzystopierzaste z 5 do 7 piłkowanymi listkami, o nieprzyjemnym zapachu po roztarciu.
- Kwiaty kremowobiałe w płaskich, dużych baldachach; owoce czarnofioletowe, drobne, na czerwonawych szypułkach.
- Pędy z grubym, białym, gąbczastym rdzeniem.
Gdzie żyje
W całej Polsce, na skrajach lasów, w łęgach, zaroślach, przy domach i ruinach.
Owoce i nasiona
Owoce surowe, a zwłaszcza niedojrzałe, oraz liście i kora mogą wywołać nudności, wymioty i biegunkę. Dojrzałe owoce jada się tylko po ugotowaniu (soki, konfitury). Nie myl go z bzem hebdem, trującą byliną o podobnych kwiatach i owocach.
Jakie grzyby rosną pod nim
- uszak bzowy
Dawniej
Kwiaty na syropy i napary, owoce po ugotowaniu na soki. Z pędów po usunięciu rdzenia robiono piszczałki i fujarki.
Co mówią wierzenia
W wierzeniach ludowych krzaku bzu czarnego nie należało wykopywać ani niszczyć bez potrzeby, bo miało to przynosić nieszczęście.
Ciekawostka
Na starych gałęziach bzu rośnie uszak bzowy, galaretowaty grzyb w kształcie ucha. Jest jadalny i ceniony w kuchni azjatyckiej.