
Berberys zwyczajny
Berberis vulgaris
Kolczasty krzew o żółtych kwiatach i czerwonych, kwaśnych owocach. Dawniej był pospolity na miedzach i skrajach lasów, ale rolnicy go tępili, bo jest żywicielem rdzy zbożowej. Rośnie na słonecznych zboczach i w zaroślach, chętnie na glebach wapiennych.
Jak rozpoznać
- Krzew do 3 m z kanciastymi gałązkami i trójdzielnymi cierniami.
- Liście 3 do 6 cm, drobno kolczasto ząbkowane, w pęczkach na krótkopędach.
- Kwiaty żółte, pachnące, w zwisających gronach do 5 cm, kwitnie w maju i czerwcu.
- Owoce podłużne, lśniąco czerwone, kwaśne jagody, dojrzewają we wrześniu i październiku.
Gdzie żyje
Dawniej pospolity w całej Polsce. Słoneczne wzgórza, zarośla, świetliste lasy, żyzne gleby wapienne i gliniaste.
Owoce i nasiona
Dojrzałe owoce są jadalne i kwaśne, robi się z nich soki i konfitury. Kora i korzenie zawierają alkaloidy, głównie berberynę, która odkłada się w sercu, wątrobie i trzustce, dlatego przetworów z berberysu nie wolno spożywać długo. Nie stosuj kory ani korzeni na własną rękę.
Jakie grzyby rosną pod nim
- rdza zbożowa (na liściach rozwija się jej wiosenne pokolenie)
- Erysiphe berberidis (mączniak prawdziwy)
Dawniej
Roślina ozdobna i dawna roślina lecznicza. Owoce na soki, syropy, dżemy, konfitury i do suszenia.
Ciekawostka
Na berberysie przechodzi część cyklu rozwojowego rdza zbożowa, groźna choroba zbóż. Dlatego dawniej wycinano go w pobliżu pól.