
Skamieniałości: amonity i belemnity
Poza rezerwatami: wolno
Spiralne muszle i „piorunowe strzałki”.
Jak rozpoznać
- Amonit: płaska spirala z żeberkami, w środku przegrody.
- Belemnit: brunatny „pocisk” z kalcytu, na przekroju promieniste włókna.
- Oba są miękkie: zarysujesz je nożem, w occie się burzą.
Gdzie szukać w Polsce
- Jura Krakowsko-Częstochowska (woj. małopolskie): Wapienie jurajskie z amonitami i belemnitami; łomy tylko za zgodą.
- Mielnik nad Bugiem (woj. podlaskie): Kreda z belemnitami; czynna kopalnia.
- Żwiry i plaże północnej Polski: Belemnity przywleczone przez lądolód.
Ile jest wart
kilkanaście zł – kilka tys. zł za okaz skamieniałości.
Pojedynczy belemnit w sklepach ok. 18–20 zł; pirytyzowane amonity z Kowali ok. 2,8–5,4 tys. zł. Uwaga na podróbki.
Stan: 2026, ceny ofertowe, źródła: GeoSupplies, iRocks.
Czy wolno zabrać
Poza rezerwatami: wolno.
- Zbieranie skamieniałości do kolekcji bez robót górniczych nie wymaga koncesji.
- W rezerwatach, parkach narodowych i stanowiskach dokumentacyjnych zbierać nie wolno (np. rezerwat Kra Jurajska pod Łukowem).
- Odkrycie kopalnych szczątków roślin lub zwierząt ustawa każe zgłosić regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska (art. 122); cenne dla nauki trafiają do muzeum. Dotyczy to zwłaszcza rzadkich okazów, np. kości.
- Kamieniołomy i kopalnie: tylko za zgodą zakładu.
Podstawa: prawo geologiczne i górnicze, art. 4; ustawa o ochronie przyrody, art. 15 ust. 1 pkt 8.
Z dawnych wierzeń
Belemnity, czyli skamieniałe części dawnych głowonogów, nazywano na wsi piorunowymi strzałkami. Wierzono, że to groty rzucone przez piorun, i trzymano je w domu jako ochronę przed burzą. Amonity w Anglii brano za skamieniałe węże.
Ciekawostka
Belemnity nazywano „piorunowymi strzałkami”: wierzono, że wbijają się w ziemię z piorunem i chronią dom przed burzą.
Meteoryty: Morasko i Pułtusk
Czego NIE wolno zabierać
Czarny dąb
Bursztyn bałtycki