
Żółw błotny
Emys orbicularis
Jedyny żółw żyjący naturalnie w Polsce. Ma ciemny, oliwkowobrązowy pancerz z promienistymi żółtymi kreskami i żółte kropki na głowie i łapach. W naturze żyje kilkadziesiąt lat. Jest bardzo płochliwy i trudno go zobaczyć.
Jak rozpoznać
- pancerz 14–19 cm, ciemny, gładki, z żółtymi kreskami i kropkami
- głowa i łapy ciemne w drobne żółte plamki
- palce z błoną pławną i długimi pazurami
- wygrzewa się na kłodach i natychmiast wskakuje do wody
Gdzie żyje
Wyspowo, głównie na Polesiu Lubelskim, Mazowszu i w zachodniej Polsce. Zarastające jeziorka, bagna, starorzecza i śródleśne oczka wodne z piaszczystymi, nasłonecznionymi wzgórzami w pobliżu.
Kiedy go zobaczysz
Od kwietnia do października. Samice wychodzą na ląd złożyć jaja na przełomie maja i czerwca, gdy kwitnie kosaciec żółty. Zimuje w mule na dnie przez ok. 5 miesięcy.
Ślady
Zamaskowane gniazda w suchym, nasłonecznionym piasku, czasem kilka km od wody. Rozkopane przez lisy lub dziki gniazda z białymi skorupkami jaj ok. 2 na 3 cm.
Gdy go spotkasz
Nie zabieraj go do domu i nie przenoś do innego zbiornika. Nie zbliżaj się do samicy, która kopie gniazdo. Każdą obserwację warto zgłosić do regionalnej dyrekcji ochrony środowiska (RDOŚ). Nie wypuszczaj do wody żółwi z hodowli, bo przenoszą choroby i konkurują z nim.
Z czym łatwo pomylić
Z żółwiem czerwonolicym i innymi żółwiami z hodowli, które ludzie wypuszczają do stawów. Żółw czerwonolicy ma czerwoną lub żółtą plamę za okiem i paski na szyi, a żółw błotny ma ciemny pancerz z drobnymi żółtymi kreskami i żółte kropki na głowie. Obce żółwie są gatunkiem inwazyjnym i nie wolno ich wypuszczać.
Ciekawostka
O płci młodych żółwi decyduje temperatura w gnieździe w czasie rozwoju jaj. Młode ważą kilka gramów, mają ok. 2,5 cm i miękki pancerz, który twardnieje dopiero po około 6 latach.