Wejdź do lasu
Topienie Marzanny, artystyczna wizja
ilustracja AI
Słowianie · Święta i obrzędy

Topienie Marzanny

Wynoszenie śmierci, śmiertka; „Jare Gody” to nazwa współczesna

Wierzenia ludowe

Wiosenny obrzęd pożegnania zimy, w którym kukłę Marzanny wynoszono za wieś i topiono lub palono. Tradycyjnie odbywał się w piątą niedzielę Wielkiego Postu, a nie 21 marca, jak dziś w szkołach. Nazwy „Jare Gody” dla wiosennego święta nie znajdziemy w dawnych źródłach, upowszechniła się współcześnie.

Jak pewna jest ta wiedza

Wierzenia ludowe

Skąd o tym wiemy

Statuty synodalne diecezji poznańskiej (ok. 1420); Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”).

Co wierzono

Po utopieniu kukły wnoszono do wsi zieloną gałąź, gaik, jako znak wiosny. Wierzono, że razem z kukłą odchodzą choroby i śmierć.

Gdzie

Polska, Czechy, Słowacja, Łużyce

Ciekawostka

Kościół zwalczał obrzęd co najmniej od XV w., a mimo to przetrwał i dziś podtrzymują go głównie szkoły i przedszkola.

Ślady do dziś

Topienie Marzanny wciąż jest jednym z najżywszych zwyczajów w Polsce. Najpiękniej obchodzi się je w regionach, gdzie przetrwała tradycja gaika, na przykład na Śląsku Opolskim i w Małopolsce. Muzea etnograficzne i skanseny organizują wiosną pokazy dawnych obrzędów. Kukłę po zabawie lepiej wyjąć z wody albo spalić, żeby nie zaśmiecić rzeki.

Więcej: święta i obrzędy

Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.

Zobacz w GrzyboMapscały katalog Słowian z pieczęciami pewności

Źródła