
Noc Kupały (Sobótka)
Kupała, Kupalnocka, sobótki, noc świętojańska
Święto najkrótszej nocy roku, obchodzone w wigilię św. Jana Chrzciciela, z 23 na 24 czerwca. Palono ogniska, skakano przez ogień, a dziewczęta puszczały na wodę wianki. Kochanowski już w XVI w. opisał palenie sobótki w Czarnolesie.
Jak pewna jest ta wiedza
Wierzenia ludowe
Skąd o tym wiemy
List mnicha Pamfila z Pskowa (1505) potępiający nocne zabawy w święto Kupały; Jan Kochanowski, „Pieśń świętojańska o Sobótce” (1586); Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”).
Co wierzono
Ogień i woda miały oczyszczać i chronić przed chorobami. Z płynięcia wianków wróżono zamążpójście. Na Rusi i Białorusi szukano tej nocy kwiatu paproci, który miał dawać szczęście.
Gdzie
Wszyscy Słowianie (w Polsce: Sobótka)
Ciekawostka
Paproć w ogóle nie kwitnie, rozmnaża się przez zarodniki. Kwiat paproci zawsze był więc cudem nie do znalezienia.
Ślady do dziś
Noc świętojańska wciąż jest świętowana. W Krakowie i Warszawie odbywają się Wianki z koncertami nad Wisłą, a nad jeziorami Mazur i Kaszub pali się ogniska. W wielu skansenach organizuje się tego wieczoru pokazy plecenia wianków. Na Białorusi i Ukrainie Kupalle to jedno z najważniejszych świąt lata, z tańcem wokół ognia.
Więcej: święta i obrzędy
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.