
Śmigus-dyngus
Lany poniedziałek, śmigus, dyngus
Wielkanocny poniedziałek, w który oblewano się wodą i smagano gałązkami. Pierwotnie były to dwa zwyczaje: śmigus, czyli smaganie i oblewanie, oraz dyngus, czyli chodzenie po domach po datki. Nazwa „dyngus” ma pochodzenie niemieckie.
Jak pewna jest ta wiedza
Wierzenia ludowe
Skąd o tym wiemy
Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”).
Co wierzono
Woda i świeże gałązki miały dawać zdrowie i płodność. Dziewczyna, której nikt nie oblał, mogła się martwić, że nie ma powodzenia.
Gdzie
Polska, Czechy, Słowacja
Ciekawostka
Oblewanie wodą na Wielkanoc znają też Czesi, Słowacy i Węgrzy, więc słowiańskie pochodzenie zwyczaju wcale nie jest pewne.
Ślady do dziś
Śmigus-dyngus wciąż jest powszechny. W wielu wsiach na Podkarpaciu i w Małopolsce chodzą przebierańcy, jak Siuda Baba w Lednicy Górnej czy słomiani przebierańcy w niektórych wsiach. W miastach odbywają się bitwy wodne na rynkach. Na Węgrzech i w Czechach chłopcy smagają dziewczęta wierzbowymi witkami, za co dostają pisanki.
Więcej: święta i obrzędy
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.