
Topielec
Utopiec, utopek (Śląsk)
Demon wodny w wierzeniach polskich, często dusza utopionego człowieka. Na Śląsku utopek był małym człowieczkiem w zielonym ubraniu, z którego poły zawsze kapała woda. Mieszkał w stawach i rzekach, a dusze utopionych trzymał pod wodą.
Jak pewna jest ta wiedza
Wierzenia ludowe
Skąd o tym wiemy
Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”); podania śląskie.
Co wierzono
Nie kąpano się w południe i po zachodzie słońca ani tam, gdzie ktoś niedawno utonął. Kto zobaczył obcego z mokrą lewą połą, wiedział, że to utopek, i nie dawał się zwabić nad wodę.
Gdzie
Polska (zwłaszcza Śląsk), Czechy, Słowacja
Ciekawostka
W śląskich opowieściach utopek chodził na jarmarki, grał w karty i kupował tytoń jak zwykły człowiek. Zdradzała go tylko mokra poła ubrania.
Ślady do dziś
Śląskie utopki to bohaterowie dziesiątek podań znad Odry, Kłodnicy i Małej Panwi. Spisywał je między innymi Józef Ligęza, a dziś wydaje się je w książkach dla dzieci i opowiada w regionalnych muzeach. Przestroga przed kąpielą tam, gdzie ktoś utonął, i w wirach ma sens do dziś, bo wiry i zimne prądy co roku zabierają w Polsce wielu pływaków.
Więcej: istoty i demony
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.