Wejdź do lasu
Topielec, artystyczna wizja
ilustracja AI
Słowianie · Istoty i demony

Topielec

Utopiec, utopek (Śląsk)

Wierzenia ludowe

Demon wodny w wierzeniach polskich, często dusza utopionego człowieka. Na Śląsku utopek był małym człowieczkiem w zielonym ubraniu, z którego poły zawsze kapała woda. Mieszkał w stawach i rzekach, a dusze utopionych trzymał pod wodą.

Jak pewna jest ta wiedza

Wierzenia ludowe

Skąd o tym wiemy

Etnografia XIX i XX w. (Oskar Kolberg „Lud”, Kazimierz Moszyński „Kultura ludowa Słowian”); podania śląskie.

Co wierzono

Nie kąpano się w południe i po zachodzie słońca ani tam, gdzie ktoś niedawno utonął. Kto zobaczył obcego z mokrą lewą połą, wiedział, że to utopek, i nie dawał się zwabić nad wodę.

Gdzie

Polska (zwłaszcza Śląsk), Czechy, Słowacja

Ciekawostka

W śląskich opowieściach utopek chodził na jarmarki, grał w karty i kupował tytoń jak zwykły człowiek. Zdradzała go tylko mokra poła ubrania.

Ślady do dziś

Śląskie utopki to bohaterowie dziesiątek podań znad Odry, Kłodnicy i Małej Panwi. Spisywał je między innymi Józef Ligęza, a dziś wydaje się je w książkach dla dzieci i opowiada w regionalnych muzeach. Przestroga przed kąpielą tam, gdzie ktoś utonął, i w wirach ma sens do dziś, bo wiry i zimne prądy co roku zabierają w Polsce wielu pływaków.

Więcej: istoty i demony

Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.

Zobacz w GrzyboMapscały katalog Słowian z pieczęciami pewności

Źródła