
Dąb szypułkowy
Quercus robur
Król polskich lasów, może żyć wiele stuleci i osiągać ogromne rozmiary. Rośnie w grądach, łęgach i dąbrowach. Na jednym starym dębie żyją setki gatunków owadów, grzybów i porostów.
Jak rozpoznać
- Kora szara, gruba, głęboko i podłużnie spękana.
- Liście klapowane, na bardzo krótkim ogonku, u nasady z dwoma uszkami.
- Żołędzie na długiej szypułce, po 1 do 3 sztuk.
- Korona szeroka, nieregularna, z grubymi, powyginanymi konarami.
Gdzie żyje
W całej Polsce na niżu i pogórzu, w grądach, łęgach, dąbrowach i parkach.
Owoce i nasiona
Żołędzie są gorzkie od garbników i na surowo niejadalne. W czasach głodu robiono z nich po wypłukaniu mąkę i kawę zbożową. Są ważnym pokarmem dzików, saren i sójek.
Jakie grzyby rosną pod nim
- borowik szlachetny
- borowik usiatkowany
- pieprznik jadalny (kurka)
- ozorek dębowy (na pniach, chroniony)
- żółciak siarkowy (na pniach)
Dawniej
Bardzo trwałe drewno na beczki, okręty, belki i meble. Z kory pozyskiwano garbniki do wyprawiania skór.
Najsłynniejszy w Polsce
Dąb Bartek w Bartkowie (gm. Zagnańsk, woj. świętokrzyskie), jeden z najsłynniejszych pomników przyrody w Polsce. Badania wskazują wiek około 650 do 700 lat, choć tradycja mówiła o ponad tysiącu.
Co mówią wierzenia
W wierzeniach dawnych Słowian dąb był świętym drzewem gromowładnego Peruna. Pod dębami składano ofiary i przysięgi, a żołędzie w oknie miały chronić dom przed piorunem.
Ciekawostka
Dąb Józef z Wiśniowej na Podkarpaciu wygrał konkurs Europejskie Drzewo Roku 2017. Według przekazów w czasie wojny w jego pniu ukrywała się żydowska rodzina.