
Brzoza brodawkowata
Betula pendula
Drzewo pionier, które pierwsze zarasta pola, zręby i pogorzeliska. Ma białą korę i lekką, ażurową koronę. Jest jednym z najważniejszych partnerów grzybów w polskim lesie.
Jak rozpoznać
- Kora biała, łuszcząca się cienkimi pasami, u dołu starych drzew czarna i głęboko spękana.
- Liście trójkątne lub romboidalne, podwójnie piłkowane, na długich ogonkach.
- Młode gałązki pokryte drobnymi brodawkami żywicznymi, zwisające.
- Owocostany walcowate, rozpadają się na drobne, oskrzydlone orzeszki.
Gdzie żyje
W całej Polsce, w borach, lasach mieszanych, na zrębach, wrzosowiskach i nieużytkach.
Owoce i nasiona
Owoce nie są jadalne. W marcu i kwietniu, zanim brzoza wypuści liście, można zbierać z niej sok (oskołę) przez cienki, potem zatkany otwór. W lesie państwowym trzeba mieć na to zgodę nadleśnictwa. Jak to zrobić bez szkody dla drzewa, opisujemy w Zielniku przy soku z brzozy.
Jakie grzyby rosną pod nim
- koźlarz babka
- borowik szlachetny
- muchomor czerwony (trujący)
- opieńka miodowa (na pniach)
Dawniej
Z kory wytapiano dziegieć, z gałązek robiono miotły. Drewno na sklejkę, chodaki i opał.
Co mówią wierzenia
Na Zielone Świątki ozdabiano domy zielonymi gałązkami, najczęściej brzozy. Wierzono, że uchronią dom przed urokami i zapewnią urodzaj.
Ciekawostka
Na brzozach rośnie białoporek brzozowy. Kawałki tego grzyba miał przy sobie Ötzi, człowiek lodu sprzed ponad 5000 lat.