
Lipa drobnolistna
Tilia cordata
Długowieczne drzewo grądów i parków, w lipcu pachnące kwiatami pełnymi nektaru. Rośnie przy dworach, kościołach i kapliczkach w całej Polsce. Lipy i dęby to razem około dwóch trzecich pomnikowych drzew w kraju.
Jak rozpoznać
- Kora szara, u starych drzew podłużnie spękana.
- Liście sercowate, piłkowane, od spodu z rdzawymi kępkami włosków w kątach nerwów.
- Kwiaty żółtawe, pachnące, a potem kuliste orzeszki zwisające na języczkowatej przysadce.
- Korona gęsta, kopulasta.
Gdzie żyje
W całej Polsce, w grądach, lasach mieszanych, parkach, alejach i przy kościołach.
Owoce i nasiona
Orzeszki nie są pożywieniem. Kwiat lipy od dawna zbierano na napar, a pszczoły robią z niego cenny miód lipowy.
Jakie grzyby rosną pod nim
- borowik usiatkowany
- modroborowik ponury
- strzępiak ceglasty (trujący)
Dawniej
Miękkie, jednolite drewno to najlepszy materiał rzeźbiarski: z lipy wyrzeźbiono postaci ołtarza Wita Stwosza w Krakowie. Z łyka plecono łapcie i powrozy.
Najsłynniejszy w Polsce
Lipa w Cielętnikach (pow. częstochowski) była najgrubszą lipą drobnolistną w Polsce, około 10,8 m obwodu; przewrócił ją orkan Ksawery w październiku 2017 r.
Co mówią wierzenia
Wśród Słowian i Bałtów lipa uchodziła za drzewo święte i dobre. Wierzono, że chroni przed złymi duchami i piorunami, dlatego sadzono ją przy domach.
Ciekawostka
Słynne „Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie” to fraszka Jana Kochanowskiego „Na lipę”.