
Klon jawor
Acer pseudoplatanus
Górski krewny klonu zwyczajnego, rośnie w żyznych lasach Karpat i Sudetów. Jawor jest bohaterem wielu ludowych pieśni. Starsze drzewa mają łuszczącą się korę przypominającą korę platana.
Jak rozpoznać
- Kora szara, u starszych drzew łuszcząca się płatami, odsłaniająca jaśniejsze plamy.
- Liście 5-klapowe, grube, z tępo piłkowanym brzegiem, od spodu szarozielone; ogonek bez mlecznego soku.
- Skrzydlaki rozchylone pod kątem prostym lub ostrym, kwiaty w zwisających gronach.
- Duże drzewo o szerokiej, kopulastej koronie.
Gdzie żyje
Góry i pogórza, w buczynach i jaworzynach; na niżu sadzony w parkach.
Owoce i nasiona
Skrzydlaki nie są pożywieniem ludzi.
Jakie grzyby rosną pod nim
- żagiew łuskowata (na pniach)
Dawniej
Jasne drewno na instrumenty: z jaworu robi się m.in. tylne płyty i boki skrzypiec. Także na łyżki i naczynia kuchenne.
Ciekawostka
Jawor łatwo odróżnić od klonu zwyczajnego: po urwaniu ogonka liścia nie wypływa mleczny sok, a skrzydlaki tworzą kąt prosty lub ostry.
Z dawnych wierzeń
Jawor to jedno z najczęściej śpiewanych drzew w polskich pieśniach ludowych. W pieśniach jaworem staje się zabity młodzieniec, a z jego drewna robi się skrzypce, które śpiewają o zbrodni. Taką opowieść zna wiele narodów słowiańskich. Jaworzyna, Jaworze i Jaworzno to nazwy miejsc wzięte od jaworowych lasów.