
Buk zwyczajny
Fagus sylvatica
Potężne drzewo o gładkiej, srebrzystoszarej korze, tworzy cieniste buczyny. Pod bukami jest mało runa, bo gęsta korona przepuszcza niewiele światła. Wiosną buczyna świeci jasną zielenią, jesienią miedzią.
Jak rozpoznać
- Kora gładka, srebrzystoszara przez całe życie.
- Liście jajowate, całobrzegie, falisto wygięte, młode z delikatnymi włoskami na brzegu.
- Owoce to trójkanciaste orzeszki (bukwie) w kolczastej okrywie, po dwa w środku.
- Pąki długie, wąskie, ostro zakończone, przypominają cygaro.
Gdzie żyje
Pomorze, Karpaty, Sudety, Roztocze; na wschodzie kraju dochodzi do granicy zasięgu.
Owoce i nasiona
Bukwie zjadane w większej ilości na surowo mogą powodować dolegliwości; dawniej prażono je i tłoczono z nich olej. Lepiej zostawić je zwierzętom.
Jakie grzyby rosną pod nim
- borowik szlachetny
- borowik usiatkowany
- pieprznik jadalny (kurka)
- boczniak ostrygowaty (na martwym drewnie)
Dawniej
Twarde drewno na meble, parkiety, sklejkę i gięte krzesła (słynne krzesła Thoneta robiono z buka). Z bukwi tłoczono olej.
Najsłynniejszy w Polsce
Buk „Serce Ogrodu” w Arboretum Wojsławice (gm. Niemcza, woj. dolnośląskie), około 200 lat, Europejskie Drzewo Roku 2024.
Ciekawostka
W 2024 r. buk „Serce Ogrodu” z Arboretum w Wojsławicach wygrał konkurs Europejskie Drzewo Roku, zdobywając ponad 39 tysięcy głosów.