Wejdź do lasu
12 potraw wigilijnych
ilustracja AI
Wigilia · Kuchnia

12 potraw wigilijnych

Co trafia na stół i dlaczego właśnie dwanaście

Na wigilijnym stole od wieków stoją potrawy z tego, co dawał las, pole, sad i staw: grzyby, kapusta, groch, mak, miód, ryby i suszone owoce. Dziś najczęściej mówi się o dwunastu daniach, ale w każdym regionie i w każdym domu ta lista wygląda trochę inaczej.

Dlaczego dwanaście

Dawniej liczba potraw była nieparzysta. W chłopskich domach podawano zwykle siedem, u szlachty dziewięć, a u magnatów jedenaście. Liczba dwanaście przyjęła się później i tłumaczy się ją na dwa sposoby: na pamiątkę dwunastu apostołów albo dwunastu miesięcy, żeby cały następny rok był dostatni.

Według dawnego zwyczaju każdej potrawy trzeba choć trochę spróbować. Kto ominie danie, ten może stracić jakąś przyjemność w nadchodzącym roku.

Potrawy

Barszcz czerwony z uszkamiBarszcz czerwony z uszkamiCzysty barszcz na zakwasie z buraków, z uszkami nadziewanymi grzybami.Przepis →Zupa grzybowaZupa grzybowaGotowana na suszonych prawdziwkach i podgrzybkach. W wielu domach zastępuje barszcz.Przepis →
Karp smażonyKarp smażonySymbol polskiej Wigilii. Na każdy stół trafił dopiero w czasach PRL, wcześniej jadano raczej szczupaka, sandacza i śledzie.
ŚledzieŚledzieW oleju z cebulą, w śmietanie z jabłkiem albo po kaszubsku. Najstarsza ryba wigilijnego stołu.
Ryba po greckuRyba po greckuSmażona ryba pod warzywami duszonymi z koncentratem pomidorowym. Mimo nazwy to danie polskie.
Pierogi z kapustą i grzybamiPierogi z kapustą i grzybamiZ kiszoną kapustą i suszonymi grzybami, podawane z cebulką.Przepis →Kapusta z grzybamiKapusta z grzybamiKiszona kapusta duszona z suszonymi grzybami. W niektórych domach z grochem.Przepis →
Kapusta z grochemKapusta z grochemProste danie z dawnej wiejskiej kuchni: kiszona kapusta z ugotowanym grochem i cebulą.
Łazanki z kapustą i grzybamiŁazanki z kapustą i grzybamiKwadratowy makaron z kapustą i grzybami, popularny zwłaszcza w Małopolsce.Przepis →
KutiaKutiaPszenica z makiem, miodem i bakaliami. Danie wschodnich regionów Polski i dawnych Kresów.
Kompot z suszuKompot z suszuZ suszonych śliwek, jabłek i gruszek, często lekko wędzonych. Pomaga strawić tłustą kolację.
Makowiec i piernikMakowiec i piernikMak dawniej symbolizował dostatek i płodność, a miód w pierniku słodycz przyszłego roku.

Inne regionalne potrawy

Przepisy z grzybami na Wigilię

Najczęstsze pytania

Jakie są potrawy wigilijne?

Najczęściej są to: barszcz czerwony z uszkami, zupa grzybowa, karp, śledzie, ryba po grecku, pierogi z kapustą i grzybami, kapusta z grzybami lub grochem, łazanki, kutia, kompot z suszu, makowiec i piernik.

Dlaczego na Wigilię jest 12 potraw?

Liczbę dwanaście tłumaczy się pamiątką dwunastu apostołów albo dwunastu miesięcy roku. Dawniej liczba potraw była nieparzysta: siedem, dziewięć albo jedenaście.

Od kiedy na Wigilię je się karpia?

Karpie hodowano w Polsce już w średniowieczu, ale na każdy wigilijny stół trafiły dopiero w czasach PRL, gdy państwo zaczęło masowo zaopatrywać w nie sklepy.

Czy trzeba spróbować każdej potrawy?

Tak mówi dawny zwyczaj: kto spróbuje każdej potrawy, nie zabraknie mu niczego w nowym roku. To przesąd, ale miły.

Więcej o Wigilii

Przepisy w aplikacjigotowanie krok po krokuAtlas grzybównaucz się rozpoznawać grzyby, zanim je zbierzesz

Źródła