Karp smażonySymbol polskiej Wigilii. Na każdy stół trafił dopiero w czasach PRL, wcześniej jadano raczej szczupaka, sandacza i śledzie.
12 potraw wigilijnych
Co trafia na stół i dlaczego właśnie dwanaście
Na wigilijnym stole od wieków stoją potrawy z tego, co dawał las, pole, sad i staw: grzyby, kapusta, groch, mak, miód, ryby i suszone owoce. Dziś najczęściej mówi się o dwunastu daniach, ale w każdym regionie i w każdym domu ta lista wygląda trochę inaczej.
Dlaczego dwanaście
Dawniej liczba potraw była nieparzysta. W chłopskich domach podawano zwykle siedem, u szlachty dziewięć, a u magnatów jedenaście. Liczba dwanaście przyjęła się później i tłumaczy się ją na dwa sposoby: na pamiątkę dwunastu apostołów albo dwunastu miesięcy, żeby cały następny rok był dostatni.
Według dawnego zwyczaju każdej potrawy trzeba choć trochę spróbować. Kto ominie danie, ten może stracić jakąś przyjemność w nadchodzącym roku.
Potrawy
Barszcz czerwony z uszkamiCzysty barszcz na zakwasie z buraków, z uszkami nadziewanymi grzybami.Przepis →
Zupa grzybowaGotowana na suszonych prawdziwkach i podgrzybkach. W wielu domach zastępuje barszcz.Przepis →
Karp smażonySymbol polskiej Wigilii. Na każdy stół trafił dopiero w czasach PRL, wcześniej jadano raczej szczupaka, sandacza i śledzie.
ŚledzieW oleju z cebulą, w śmietanie z jabłkiem albo po kaszubsku. Najstarsza ryba wigilijnego stołu.
Ryba po greckuSmażona ryba pod warzywami duszonymi z koncentratem pomidorowym. Mimo nazwy to danie polskie.
Pierogi z kapustą i grzybamiZ kiszoną kapustą i suszonymi grzybami, podawane z cebulką.Przepis →
Kapusta z grzybamiKiszona kapusta duszona z suszonymi grzybami. W niektórych domach z grochem.Przepis →
Kapusta z grochemProste danie z dawnej wiejskiej kuchni: kiszona kapusta z ugotowanym grochem i cebulą.
Łazanki z kapustą i grzybamiKwadratowy makaron z kapustą i grzybami, popularny zwłaszcza w Małopolsce.Przepis →
KutiaPszenica z makiem, miodem i bakaliami. Danie wschodnich regionów Polski i dawnych Kresów.
Kompot z suszuZ suszonych śliwek, jabłek i gruszek, często lekko wędzonych. Pomaga strawić tłustą kolację.
Makowiec i piernikMak dawniej symbolizował dostatek i płodność, a miód w pierniku słodycz przyszłego roku.Inne regionalne potrawy
- Śląsk: moczka z piernika i suszu, makiełki z makiem i bułką, siemieniotka z siemienia lnianego.
- Wielkopolska: zupa migdałowa albo owocowa.
- Kaszuby i Pomorze: śledzie na wiele sposobów i ryby z Bałtyku.
- Podlasie i Lubelszczyzna: kutia, kisiel owsiany i żurawinowy, pierogi z kaszą.
- Kulebiak z kapustą i grzybami pojawia się w wielu domach jako danie dodatkowe.
Przepisy z grzybami na Wigilię
Najczęstsze pytania
Jakie są potrawy wigilijne?
Najczęściej są to: barszcz czerwony z uszkami, zupa grzybowa, karp, śledzie, ryba po grecku, pierogi z kapustą i grzybami, kapusta z grzybami lub grochem, łazanki, kutia, kompot z suszu, makowiec i piernik.
Dlaczego na Wigilię jest 12 potraw?
Liczbę dwanaście tłumaczy się pamiątką dwunastu apostołów albo dwunastu miesięcy roku. Dawniej liczba potraw była nieparzysta: siedem, dziewięć albo jedenaście.
Od kiedy na Wigilię je się karpia?
Karpie hodowano w Polsce już w średniowieczu, ale na każdy wigilijny stół trafiły dopiero w czasach PRL, gdy państwo zaczęło masowo zaopatrywać w nie sklepy.
Czy trzeba spróbować każdej potrawy?
Tak mówi dawny zwyczaj: kto spróbuje każdej potrawy, nie zabraknie mu niczego w nowym roku. To przesąd, ale miły.
Kulebiak z kapustą i grzybami
Krokiety z kapustą i grzybami
Gołąbki z kaszą i grzybami
Farsz z suszonych grzybów do uszek i pierogów
Grzyby na Wigilię
Zwyczaje wigilijne
Skąd się wzięła Wigilia