
Żmij
Zmaj (po serbsku), zmej (po bułgarsku), zmij (po ukraińsku)
Ognisty wąż lub smok o ludzkich cechach z wierzeń Słowian południowych i wschodnich. U Serbów i Bułgarów zmaj bywał opiekunem okolicy, walczącym z gradowymi chmurami, a nawet ojcem bohaterów. Na Ukrainie zmij był latającym ognistym wężem, który przynosił bogactwo jednemu domowi kosztem innych.
Jak pewna jest ta wiedza
Wierzenia ludowe
Skąd o tym wiemy
Epika i etnografia serbska, bułgarska i ukraińska XIX w.; Moszyński.
Co wierzono
Spadającą gwiazdę lub kulisty piorun brano za lecącego żmija. Gospodarza, który nagle się wzbogacił, podejrzewano, że ma żmija.
Gdzie
Słowianie południowi i wschodni
Ciekawostka
Serbska epika nazywa historycznego despotę Vuka Grgurevicia z XV w. „Zmaj Ognjeni Vuk”, czyli Ognisty Smok Wilk, i opowiada, że jego ojcem był prawdziwy smok.
Ślady do dziś
Zmaj to wciąż żywe słowo w Serbii i Bułgarii: przydomek Zmaj nosił serbski poeta Jovan Jovanović, a smoki zdobią tam herby i ilustracje książek. W Polsce słowo żmij spotkasz w literaturze fantasy i w nazwach zespołów. Kulisty piorun, który brano za lecącego żmija, to rzadkie zjawisko, którego naukowcy do dziś nie wyjaśnili do końca.
Więcej: istoty i demony
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.