
Mokosz
Mokosza, Mokusza (folklor rosyjski)
Jedyna bogini w panteonie Włodzimierza. Ruskie teksty kościelne pytają kobiety, czy chodziły do Mokoszy, co wskazuje na kult żeński. W folklorze rosyjskim do XIX w. przetrwała postać Mokuszy związana z przędzeniem i owcami. Imię łączy się zwykle ze słowem „mokry”, ale etymologia nie jest pewna.
Jak pewna jest ta wiedza
Potwierdzone w źródłach
Skąd o tym wiemy
Powieść minionych lat, 980: jedyna bogini wśród posągów w Kijowie. Ruskie pouczenia kościelne potępiające modlitwy do Mokoszy. Folklor północnej Rosji XIX w.
Co wierzono
Wiązano ją z przędzeniem, owcami i wilgocią ziemi. W północnej Rosji opowiadano, że Mokusza strzyże nocą owce i przędzie len, gdy kobieta zostawi kądziel bez modlitwy.
Gdzie
Słowianie wschodni (Ruś)
Ciekawostka
Po chrystianizacji jej rolę opiekunki przędących kobiet przejęła w wierzeniach ludowych św. Paraskiewa Piatnica.
Ślady do dziś
Mokosz przetrwała prawdopodobnie w nazwach miejsc, na przykład czeskiego wzgórza Mokošín, oraz w zwyczajach przędzenia. Na Rusi w piątek kobiety nie przędły ani nie prały, bo ten dzień należał najpierw do Mokoszy, a potem do świętej Paraskiewy. Dziś jej imię noszą pracownie tkackie i zielarskie, a w rodzimowierstwie jest patronką kobiet.
Więcej: bogowie
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.