
Świętowit
Svantevit, Suantouitus (Saxo); forma „Światowid” jest późniejsza
Bóg Ranów z Rugii, czczony w świątyni na przylądku Arkona. Saxo opisał jego ogromny drewniany posąg z czterema głowami na czterech szyjach, z metalowym rogiem napełnianym winem w prawej ręce, a lewą ręką wygiętą w łuk przy boku (dawniej czytano to jako łuk w dłoni). Obok leżały wielki miecz w srebrnej pochwie, siodło i wędzidło, a przy świątyni trzymano białego konia boga. Świątynię zniszczyli Duńczycy pod wodzą biskupa Absalona w 1168 r.
Jak pewna jest ta wiedza
Potwierdzone w źródłach
Skąd o tym wiemy
Saxo Gramatyk, Gesta Danorum XIV (ok. 1200): opis świątyni w Arkonie zniszczonej przez Duńczyków w 1168 r. Helmold z Bozowa, Kronika Słowian (ok. 1170).
Co wierzono
Kapłan co roku z ilości wina w rogu wróżył urodzaj. Białego konia, na którym mógł jeździć tylko kapłan, przeprowadzano przez rzędy włóczni i z kroków wróżono przed wojną. Bóg miał własny oddział 300 jeźdźców, a dary płynęły do niego z wielu krajów.
Gdzie
Słowianie połabscy (Ranowie, Rugia)
Ciekawostka
Nazwa „Światowid” upowszechniła się dopiero w XIX w., głównie przez idol ze Zbrucza. Ten idol nie ma żadnego udokumentowanego związku z bogiem z Arkony.
Ślady do dziś
Na przylądku Arkona na Rugii zachowały się resztki wału grodu, choć część stoku osunęła się do morza. Obok stoją latarnie morskie i punkt widokowy. Kamienny słup z czterema twarzami, nazywany Światowidem ze Zbrucza, można zobaczyć w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Imię Światowid noszą dziś kina i hotele, co pokazuje, jak mocno wrósł w polską wyobraźnię.
Więcej: bogowie
Obraz to artystyczna wizja oparta na archeologii i opisach, nie wierna kopia.