Wejdź do lasu
Pellegrino Ernetti
Opowieści z lasu · odcinek 14

Pellegrino Ernetti i chronowizor: jak działa maszyna do patrzenia w przeszłość

24 minuty · 1 listopada 2026

Zbuduj to sam · ok. 500 zł · jeden weekend · 6 krokówZbuduj chronowizor samDrewniana szafka z trzema antenami, odbiornikiem SDR i ekranem z wodospadem sygnałów. Naprawdę odbiera radio i samoloty. Instrukcja dla nowych odkrywców: części, koszty i 6 kroków z ilustracjami 3D.Zobacz instrukcję →

Wszystkie odcinkiPobierz MP3

  1. 0:00Wstęp
  2. 2:06Człowiek
  3. 4:16Skąd pomysł
  4. 6:36Co twierdził
  5. 9:33Jak działa model
  6. 12:14Odbiornik i wodospad
  7. 13:47Gałki, ekran, zasilanie
  8. 16:12Budowa w skrócie
  9. 16:49Test i doświadczenia
  10. 18:22Dlaczego nie
  11. 21:30Co dalej
  12. 22:11Podsumowanie

Cześć, tu GrzyboMaps i nasze Opowieści z lasu. Dziś jest odcinek inny niż zwykle, bo będzie to instrukcja. Zbudujemy razem chronowizor. Tak, ten chronowizor: maszynę, która według pewnego włoskiego mnicha pozwalała oglądać przeszłość jak film.

Zanim ktoś zacznie szukać lutownicy, uczciwe ostrzeżenie. Prawdziwego chronowizora nikt nigdy nie pokazał. Nie ma schematu, nie ma zdjęć urządzenia, nie ma świadków, którzy by go zbadali. Dlatego ten odcinek jest zbudowany inaczej. Cały czas będę ci mówić, skąd co wiem. Jeśli powiem „według relacji Ernettiego”, to znaczy, że tak twierdził on sam i nikt tego nie sprawdził. Jeśli powiem „nauka mówi”, to znaczy, że da się to zmierzyć i powtórzyć. A jeśli powiem „nasza rekonstrukcja”, to znaczy, że to my wymyśliliśmy, z prawdziwych, kupionych w sklepie części.

Po co to wszystko? Bo uważam, że najlepiej poznaje się legendę, budując jej model. Kiedy trzymasz w rękach antenę, kiedy widzisz na ekranie szum i nagle dostrzegasz w nim sygnał, rozumiesz, dlaczego pomysł był tak kuszący. I rozumiesz też, w którym miejscu przestaje być możliwy.

Pełną instrukcję budowy, krok po kroku, z wymiarami, listą części i ilustracją trójwymiarową każdego etapu, znajdziesz na stronie grzybomaps.pl, w dziale Wynalazki, pod hasłem „chronowizor”. Tam jest miejsce na ołówek, miarkę i liczby. A tutaj, w odcinku, zrobimy coś, co lepiej wychodzi w słuchaniu: opowiem, jak to urządzenie działa, i pokażę skrót budowy, żebyś wiedział, o co w tym wszystkim chodzi.

Plan jest taki. Najpierw poznamy człowieka i jego opowieść. Potem opiszę, jak działa nasz model, od anteny do głośnika, i przejdziemy przez budowę w skrócie. Na końcu trzy proste doświadczenia i rozmowa o tym, dlaczego fizyka mówi stanowcze „nie”, a mimo to ta historia nie przestaje fascynować.

Zacznijmy od człowieka. Pellegrino Ernetti urodził się w tysiąc dziewięćset dwudziestym piątym roku we Włoszech, a odszedł w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym czwartym, w Wenecji. Był benedyktyńskim mnichem i księdzem, związanym z klasztorem na wyspie San Giorgio Maggiore, naprzeciwko placu świętego Marka. To są rzeczy, które da się sprawdzić.

Znano go przede wszystkim jako muzykologa, czyli badacza dawnej muzyki. Zajmował się chorałem gregoriańskim i muzyką starożytną, uczył, pisał, występował. Mówiło się też, że był egzorcystą i że interesował się zjawiskami, które dziś nazwalibyśmy parapsychologią. Część źródeł dodaje, że miał wykształcenie z fizyki, ale tu bywa różnie, więc zapiszmy to jako informację z drugiej ręki.

Jest jedna anegdota, która dobrze pokazuje klimat jego życia. Według relacji, w latach pięćdziesiątych Ernetti razem ze znanym franciszkaninem, ojcem Agostinem Gemellim, nagrywał na taśmie śpiew gregoriański. Taśma się zerwała. Gemelli zaczął prosić o pomoc swojego ojca, który wcześniej odszedł. I wtedy, jak opowiadali obaj, po ponownym uruchomieniu magnetofonu z głośnika odezwał się głos: „Ależ oczywiście, że ci pomogę, przecież jestem z tobą”. To opowieść z kategorii „relacja uczestników”. Nie mamy niezależnych dowodów, a sama taśma, jeśli istniała, nie jest dostępna do badań. Ale ta historia jest ważna, bo pokazuje, że ludzie z kręgu Ernettiego przez lata łączyli technikę nagrywania z pytaniem o to, co po drugiej stronie czasu.

I tu dochodzimy do chronowizora. Idea, którą Ernetti miał głosić, była prosta jak zdanie. Każde zdarzenie zostawia ślad. Kiedy ktoś mówi, rozchodzi się dźwięk. Kiedy coś się dzieje, rozchodzi się światło i inne fale elektromagnetyczne. Skoro nic w przyrodzie nie ginie, to te ślady gdzieś są, wystarczy dobrze je odebrać. Tak jakby cała przeszłość była audycją radiową nadawaną wciąż, tylko bardzo cicho, a my nie mamy dość czułego odbiornika.

Zanim przejdziemy dalej, jedno ważne zastrzeżenie: pomysł, że przeszłość zostawia ślady, które można odczytać, nie wziął się z głowy Ernettiego. Ma długą historię i jest w niej kilka prawdziwych, sprawdzalnych epizodów.

W tysiąc osiemset trzydziestym siódmym roku brytyjski matematyk Charles Babbage, ten od maszyn liczących, napisał coś niezwykłego. Powietrze, jak twierdził, jest ogromną biblioteką, na której stronach zostaje zapisane wszystko, co kiedykolwiek wypowiedział człowiek. Każde słowo porusza cząsteczki, te poruszają następne, i tak ruch nigdy do końca nie ustaje. Brzmi pięknie, a nawet jest w tym ziarno prawdy: ruch rzeczywiście się przekazuje. Tyle że po drodze zamienia się w ciepło, o czym powiemy później.

Drugi epizod to legenda o glinianych naczyniach. Opowiada się, że garncarz, który formował dzban, miał przy tym coś mówić, a rowki zostawiane przez narzędzie rzekomo nagrały jego głos, jak na płycie. Pomysł wraca co kilka lat w popularnych artykułach. Do tej pory nie potwierdzono go w żadnym wiarygodnym doświadczeniu: rowki na glinie są zbyt nieregularne, a naczynie obraca się z niestałą prędkością. Ale zwróć uwagę, że to ta sama idea: świat zapisuje to, co się w nim dzieje.

Trzeci epizod jest już w pełni prawdziwy. Astronomowie od ponad stu lat „oglądają przeszłość” zupełnie świadomie. Kiedy mierzą światło odległej galaktyki, widzą ją taką, jaką była miliony lat temu, i na tej podstawie opisują, jak powstawał wszechświat. Najstarsze światło, jakie znamy, to promieniowanie tła, które wyruszyło w kosmos przeszło trzynaście miliardów lat temu. Według popularnych opisów, odrobina szumu na ekranie dawnego telewizora z anteną pochodziła właśnie z niego. To naprawdę chronowizor, tylko że wycelowany w niebo, a nie w ludzką historię.

Ernetti połączył te trzy wątki: marzenie Babbage’a o zapisanym powietrzu, wiarę w ślady dźwięku i technikę radiową, w której był świetnie zorientowany. Dołożył do tego jedno zdanie, którego nikt wcześniej nie wypowiedział z taką pewnością: „zbudowałem to”.

Co więc dokładnie twierdził Ernetti? Zbierzmy to w jednym miejscu, oddzielając jego słowa od cudzych.

Pierwsza rzecz. Według jego relacji, a właściwie według relacji zapisanych przez innych, urządzenie powstało w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, w tajnym zespole kilkunastu naukowców. W tych opowieściach padają bardzo wielkie nazwiska: Enrico Fermi i Wernher von Braun. Tu warto włączyć zdrowy rozsądek. Fermi odszedł w tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym czwartym roku, więc jeśli w ogóle uczestniczył, to na samym początku, a żaden dokument tego nie potwierdza. Nazwiska sławnych ludzi to w takich legendach najstarsza sztuczka: dodają ciężaru, a trudno je sprawdzić.

Druga rzecz. Urządzenie miało odbierać fale elektromagnetyczne i dźwiękowe, które, jak mówiono, zostają po każdym zdarzeniu, a potem je odkodowywać i pokazywać. W popularnych opisach pojawia się duża szafa, kineskop jako ekran oraz pokrętła i przyciski do wyboru czasu i miejsca. Anten miało być kilka, z czego trzy zrobione z metali, których składu Ernetti nie ujawnił. Opisy różnią się między sobą: w jednych są trzy anteny, w innych dwie, w jeszcze innych kilka. Taka rozbieżność to sygnał ostrzegawczy. Gdyby ktoś naprawdę widział to urządzenie, liczba anten nie zmieniałaby się z opowieści na opowieść.

Trzecia rzecz, najgłośniejsza. Ernetti twierdził, że za pomocą chronowizora obejrzał starożytny Rzym. Miał być świadkiem przedstawienia tragedii „Thyestes” Enniusza, rzymskiego poety, która została wystawiona w Rzymie w sto sześćdziesiątym dziewiątym roku przed naszą erą. Oryginał tej tragedii zaginął, znamy tylko urywki. Ernetti ogłosił, że ma kompletny tekst. Miał też słuchać przemówienia Cycerona.

Czwarta rzecz: zdjęcie. W tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym drugim roku włoski tygodnik opublikował fotografię, która miała przedstawiać Chrystusa na krzyżu, uchwyconego przez chronowizor. O tym zdjęciu opowiemy za chwilę, bo jego historia jest najlepszym miernikiem całej opowieści.

Piąta rzecz: urządzenie miało zostać zdemontowane i ukryte, bo, jak mówiono, w niepowołanych rękach pozwalałoby podglądać każdego człowieka w każdej chwili. Co wygodne, bo nie da się zbadać czegoś, co rzekomo zniknęło.

Zapamiętajmy ten układ: dużo opisów, żadnych dowodów, a jedyny materialny ślad, zdjęcie, o którym zaraz powiemy. To znaczy, że instrukcja, którą dziś zbudujemy, nie będzie kopią oryginału. Nikt nie ma oryginału. Zbudujemy model, który robi to, co robić się da: odbiera prawdziwe sygnały z powietrza i pokazuje je jako obraz i dźwięk.

Dobrze. Wiemy już, co twierdził Ernetti. Czas zajrzeć do naszej szafy i zobaczyć, jak naprawdę działa model, który można zbudować. Opiszę go tak, jakbyś trzymał go w rękach. Wyobraź sobie drewnianą skrzynkę wielkości dużego pudła na buty, ciemną, połyskującą lakierem, z mosiężnymi narożnikami. Na wierzchu sterczą trzy pręty, z przodu jest prostokątny ekran za przyciemnioną szybką, obok okrągła kratka głośnika, a pod nimi trzy gałki z mosiężnymi nakładkami. Wygląda jak aparatura z laboratorium z lat pięćdziesiątych. W środku jest za to współczesny sprzęt, i właśnie to jest w tej konstrukcji najciekawsze.

Cała droga sygnału jest prosta i da się ją opowiedzieć jednym ciągiem. Zaczyna się od anteny. Wokół nas cały czas płyną fale radiowe: z nadajników radia, z samolotów, z telefonów, z kosmosu. Kiedy taka fala mija metalowy pręt, porusza w nim elektrony, bardzo słabo, napięciem tysiące razy mniejszym niż w baterii, a czasem nawet milion razy. Im lepiej długość pręta pasuje do długości fali, tym mocniejszy ślad. Fala radia FM ma około trzech metrów, więc najlepsza byłaby antena półfalowa, długa na około metr czterdzieści. Do naszej skrzynki to się nie zmieści, dlatego pręty są teleskopowe: wysuwasz je, tak jak wymaga stacja, od dwudziestu pięciu do siedemdziesięciu centymetrów.

Dlaczego trzy pręty z trzech metali? Według relacji Ernettiego anteny miały być ze stopów, których składu nie zdradził. U nas są jawne: miedź, aluminium i mosiądz. To jest nasza rekonstrukcja, a nie fakt historyczny. Uczciwie powiem, że różnice w odbiorze będą niewielkie, bo o sile sygnału decyduje przede wszystkim długość i kształt anteny, a nie rodzaj metalu. Ale możesz je porównać, zmierzyć i zapisać, a to lepsze niż tajemnica, której nikt nie sprawdzi.

Od anteny sygnał wędruje krótkim kablem do odbiornika. To mały czarny kluczyk na USB, tak zwane radio programowe, po angielsku SDR. W dawnym radiu każdą stację wybierało się układem cewek i kondensatorów. Tutaj odbiornik po prostu zamienia kawałek eteru na liczby, a resztę robi program w tablecie. Taki kluczyk słyszy mniej więcej od dwudziestu czterech megaherców do prawie dwóch gigaherców, czyli radio, łączność lotniczą, zdjęcia pogodowe z satelitów. To ogromny świat, którego na co dzień nie słyszymy.

I teraz najpiękniejsza część: wodospad. Program rysuje na ekranie kolorowy obraz. Poziomo biegnie częstotliwość, czyli to, co w zwykłym radiu pokazuje podziałka ze stacjami. Pionowo biegnie czas: u góry jest to, co dzieje się teraz, a niżej to, co było sekundę, dwie, dziesięć sekund temu, jak ślad za statkiem. Jasność koloru pokazuje siłę sygnału. Silna stacja to jasna, pionowa kreska, szum to ciemne tło. Poruszasz gałką, a obraz przesuwa się po paśmie jak okno nad nieznanym morzem sygnałów. Przyznaję, że to jest hipnotyzujące. I to jedyne miejsce w naszej szafie, gdzie naprawdę widać upływ czasu, bo kreska, która zostaje na wodospadzie, jest śladem sygnału sprzed kilku sekund.

Teraz gałki. W legendzie pokrętła wybierały czas i miejsce. Nasze wybierają częstotliwość, szerokość pasma i czułość. Radio nie ma pojęcia o czasie ani miejscu, więc na panelu są dwie tabliczki. Pierwsza, ozdobna, z napisami „czas” i „miejsce”, jest hołdem dla legendy i wygląda zjawiskowo. Druga, prawdziwa, z napisami „częstotliwość”, „pasmo” i „czułość”, opisuje to, co gałki naprawdę robią. Do tego trzy diody, zielona, bursztynowa i czerwona, które pokazują, czy odbiornik pracuje, czy łapie sygnał i czy jest przesterowany.

Ekran. W relacjach pojawia się kineskop, czyli lampa jak w starych telewizorach. Tu ostrzeżenie, które może uratować komuś zdrowie: nigdy nie rozbieraj starych telewizorów i nie próbuj budować własnej lampy. Pracuje na napięciu rzędu kilkunastu tysięcy woltów, może trzymać ładunek długo po wyłączeniu, a szkło jest pod próżnią. U nas ekranem jest zwykły tablet, schowany za szybką z pleksi. Głośnik jest mały, zasilany z USB, i gra to, co odbiera radio. Całość zasila przenośny akumulator, taki jak do telefonu, schowany na dnie skrzynki. Napięcie w całej konstrukcji to pięć woltów, żadnych przewodów sieciowych, i to jest zasada nie do ruszenia. Jeśli któryś pomysł wymaga otwierania urządzenia podłączonego do gniazdka, zatrzymaj się.

Co mówi prawo? Odbieranie sygnałów nadawanych dla wszystkich, na przykład radia FM albo sygnałów samolotów, jest powszechne i dozwolone. Treści cudzych, niepublicznych rozmów i wiadomości nie wolno ujawniać ani wykorzystywać, a podsłuchiwanie cudzej korespondencji jest przestępstwem. To nie jest porada prawna, tylko zdrowy rozsądek: słuchaj stacji, które nadają do wszystkich, i nie gromadź cudzych danych.

A teraz budowa w skrócie, żebyś wiedział, ile to pracy. Całość zmieści się w około pięciuset złotych, jeśli masz już tablet, i w jednej wolnej sobocie. Nie trzeba lutownicy ani niczego od tajnych dostawców. Krok pierwszy: korpus. Z sześciu płyt brzozowej sklejki o grubości dwunastu milimetrów składasz skrzynkę o wymiarach czterdzieści na trzydzieści dwa na dwadzieścia cztery centymetry, szlifujesz, bejcujesz na ciemny orzech i lakierujesz. Najważniejsze, żeby narożniki miały dokładnie dziewięćdziesiąt stopni. Krok drugi: anteny, czyli trzy gniazda w górnej płycie i trzy teleskopowe pręty. Krok trzeci: strojenie. Odbiornik SDR kosztuje około stu osiemdziesięciu złotych, a gałki to mały kontroler USB z pokrętłami. Krok czwarty: ekran i głos, czyli tablet za pleksi i głośnik z kratką. Krok piąty: zasilanie z akumulatora i wyłącznik z mosiężną dźwignią. Potem porządkujesz przewody, przykręcasz płytę czołową i gotowe.

Pierwsze uruchomienie to chwila, dla której warto było zbudować całość. Wysuwasz jeden pręt na około siedemdziesiąt centymetrów, ustawiasz częstotliwość na dziewięćdziesiąt osiem megaherców, szerokość pasma na dwieście kiloherców i na wodospadzie wyrastają jasne, pionowe linie. To stacje radiowe. Wybierasz najsilniejszą i z głośnika w twojej własnej szafie rozlega się audycja, którą złapała antena na jej wierzchu. A zaraz potem przychodzi myśl: skoro odbieram dźwięk z powietrza, dlaczego nie mogę odebrać dźwięku sprzed stu lat? Odpowiem na to za chwilę.

Są trzy doświadczenia, które pokazują, że w pewnym sensie patrzymy w przeszłość codziennie. Pierwsze: samoloty. Ustaw częstotliwość tysiąc dziewięćdziesiąt megaherców i skróć pręt do siedmiu centymetrów. Na wodospadzie zobaczysz krótkie, drżące kreski: to samoloty, które co chwilę nadają swoją pozycję, wysokość i numer lotu. Darmowy program zamieni to w mapę maszyn lecących właśnie nad tobą. Drugie: światło. Księżyc widzisz takim, jaki był przed około jedną i trzema dziesiątymi sekundy, Słońce sprzed ośmiu minut i dwudziestu sekund, Syriusza sprzed prawie dziewięciu lat, a Galaktykę Andromedy, widoczną gołym okiem w ciemnym miejscu, sprzed dwóch i pół miliona lat. To jest prawdziwy chronowizor i każdy z nas ma go od urodzenia. Nazywa się oko. Trzecie: echo. Stań trzydzieści pięć metrów od ściany, klaśnij i policz, kiedy wróci echo: po około dwóch dziesiątych sekundy. Nagraj to telefonem i obejrzyj wykres dźwięku. To maleńki model tego, jak ślad zdarzenia wraca z opóźnieniem i słabnie.

Pełne ustawienia każdego doświadczenia, listę części z cenami i to, co zrobić, gdy na ekranie jest sam szum, znajdziesz na stronie grzybomaps.pl, w dziale Wynalazki, pod hasłem „chronowizor”.

Teraz najważniejsza część. Dlaczego prawdziwy chronowizor, odbierający sygnały sprzed lat, nie jest możliwy według dzisiejszej nauki? Wymienię cztery powody.

Pierwszy: rozpraszanie. Dźwięk to drgania powietrza. Po kilku sekundach, a w wiatrze po jeszcze krótszym czasie, zamieniają się w niewielkie ciepło i mieszają się z drganiami cząsteczek powietrza. To, co było uporządkowaną falą, staje się chaosem. Fizycy nazywają to wzrostem entropii. Rozbitego jajka nie da się pozbierać nie dlatego, że zniknęło, ale dlatego, że informacja o tym, jak było poukładane, rozproszyła się po milionach cząsteczek.

Drugi: odległość. Fale radiowe z lat trzydziestych naprawdę wciąż lecą w kosmosie. Pierwsze audycje, w tym te sprzed prawie stu lat, minęły już gwiazdy odległe o około dziewięćdziesiąt lat świetlnych. Ale ich sygnał z każdą chwilą słabnie z kwadratem odległości, a szum kosmosu jest od niego miliardy razy silniejszy. Nawet gdybyśmy mieli antenę wielkości kontynentu, nie wyłowilibyśmy ich z tła.

Trzeci: nie ma zapisu z samej Ziemi. Aby odtworzyć scenę sprzed dwóch tysięcy lat, trzeba by odbierać światło, które odbiło się od tamtych ludzi i budynków. Ale to światło poleciało dalej w kosmos, a na Ziemi zostało pochłonięte, zamienione w ciepło i rozproszone. Zostały trwałe ślady, takie jak ruiny, kości, pyłki, monety i rękopisy, i to właśnie z nich archeolodzy odtwarzają przeszłość. To prawdziwa i mozolna metoda, której nie zastąpi żadna szafa z antenami.

Czwarty: logika. Żeby pokazać dokładnie wybraną chwilę w wybranym miejscu, urządzenie musiałoby znać wszystkie fale, które z niej wyszły, we wszystkich kierunkach. Czyli musiałoby rozwiązać zadanie odwrotne, w którym milion możliwych przeszłości daje taki sam wynik. Dobrze to widać na przykładzie lustra. Obraz w lustrze naprawdę jest przeszłością, ale sprzed kilku miliardowych części sekundy.

A co ze zdjęciem z tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego drugiego roku? Fotografia miała przedstawiać Chrystusa na krzyżu. Wkrótce po publikacji czytelnicy rozpoznali w niej drewnianą rzeźbę, dzieło hiszpańskiego rzeźbiarza Lorenza Coullauta Valery, z sanktuarium Miłosierdzia w Collevalenza. Według jednych źródeł obraz był odwrócony i rozmyty, według innych przedrukowany z pocztówki. W źródłach są różne wersje tego, czy Ernetti przyznał się do mistyfikacji, czy twierdził, że zdjęcie podmieniono, a samo urządzenie jest prawdziwe. Dlatego bezpiecznie powiedzieć tak: jedyny materialny ślad chronowizora okazał się zdjęciem rzeźby.

Podobnie jest z tekstem „Thyestesa”. Według jednego ze źródeł, przy końcu życia Ernetti miał przyznać, że starożytnie brzmiący tekst skleił z fragmentów dawnych autorów. Zaznaczam: to informacja z drugiej ręki, której nie udało się potwierdzić w dokumentach.

Jeśli po zbudowaniu modelu przyjdzie ci ochota na ulepszenia, są trzy proste kierunki. Lepsza antena na parapecie albo maszcie, bo okno z bliska tłumi sygnał. Nagrywanie wodospadu przez tydzień, żeby zobaczyć, jak zmienia się życie eteru od rana do nocy i od dni powszednich do weekendu. I ten najpiękniejszy: zrób z chronowizora eksponat na jarmark albo do szkoły. Dzieci uwielbiają kolorowy wodospad, a dorośli pokrętła z napisem „czas”. Powiedz im, co jest legendą, a co fizyką. Nikt nie poczuje się oszukany, a wielu zapamięta lekcję na zawsze.

Czy więc cała ta historia to oszustwo? Nie spieszyłbym się z takim wnioskiem, i tu zostawiam ci coś do przemyślenia. Wiemy, że ludzie wokół Ernettiego byli szczerze przekonani, że za techniką nagrywania kryje się coś więcej. Wiemy, że on sam był człowiekiem utalentowanym i charyzmatycznym. Nie wiemy natomiast, ile w tej opowieści jest jego własnego przekonania, ile pomyłki, ile przesady, a ile świadomego wymyślania. Uczciwa odpowiedź to: nie wiemy i nie mamy niczego, co pozwoliłoby to sprawdzić.

Co zostaje z naszej budowy? Model, który naprawdę odbiera fale z powietrza, pokazuje je jako obraz i dźwięk i pozwala poczuć, że świat jest pełen sygnałów, których zwykle nie słyszymy. Zostaje też wiedza, że patrzenie w przeszłość jest możliwe, jeśli patrzymy w gwiazdy: tam przeszłość jest widoczna, mierzalna i przepiękna. Wystarczy wyjść w nocy z domu.

Powtórzę trzy rzeczy, które warto zabrać. Po pierwsze, to, co mówił Ernetti, jest jego relacją, a nie dowodem. Po drugie, to, co zbudowałeś, to prawdziwy odbiornik, a nie maszyna czasu. Po trzecie, prawdziwa przeszłość zostaje w śladach, które można dotknąć: w ziemi, w archiwach, w drzewach i w lesie, który pamięta za nas.

Pełną instrukcję budowy, ze wszystkimi wymiarami, listą części i ilustracjami trójwymiarowymi każdego kroku, znajdziesz na grzybomaps.pl, w dziale Wynalazki, pod hasłem „chronowizor”. Jeśli coś zbudujesz, pochwal się na forum. Dzięki, że byłeś ze mną do końca, i do usłyszenia w następnym odcinku.

3013 słów, około 16 min czytania · dotknij rozdziału albo akapitu, żeby odtworzyć od tego miejsca

O czym jest ten odcinek

Włoski mnich Pellegrino Ernetti twierdził, że zbudował maszynę, która pokazuje przeszłość. Nikt nigdy jej nie pokazał. Dlatego opowiadamy, jak działa model z prawdziwych części: drewniana szafa, trzy anteny (miedź, aluminium, mosiądz), odbiornik radiowy SDR z gałkami, ekran z wodospadem sygnałów, głośnik i zasilanie z akumulatora, oraz przechodzimy przez budowę w skrócie. Przy każdym kroku mówimy wprost, co jest relacją Ernettiego, co nauką, a co naszą rekonstrukcją. Do tego trzy bezpieczne doświadczenia (samoloty, opóźnienie światła, echo) i cztery powody, dla których prawdziwy chronowizor nie jest możliwy. Pełna instrukcja budowy, krok po kroku, z listą części i ilustracjami 3D: grzybomaps.pl, dział Wynalazki, hasło „chronowizor”.