Wejdź do lasu
Chronowizor: model z trzema antenami i ekranem z wodospadem sygnałów
Wynalazki · Pellegrino Ernetti

Chronowizor Ernettiego: budowa modelu krok po kroku

Model z prawdziwych części, który odbiera sygnały z powietrza

  • Czasjeden weekend
  • Kosztok. 500 zł
  • Poziomłatwy, bez lutowania
  • Kroków6

Podcast

Włoski mnich Pellegrino Ernetti twierdził, że zbudował maszynę pokazującą przeszłość. Nikt nigdy jej nie pokazał. Ta instrukcja opisuje model: drewnianą szafę z trzema antenami, odbiornikiem radiowym SDR, ekranem z wodospadem sygnałów i głośnikiem, zasilany z akumulatora. Model naprawdę odbiera sygnały z powietrza (radio, samoloty), ale nie jest maszyną czasu.

Według relacji Ernettiegotak twierdził on sam albo ci, którzy go cytowali. Nikt tego nie sprawdził.
Naukada się to zmierzyć i powtórzyć.
Nasza rekonstrukcjatak zbudowaliśmy model z kupionych w sklepie części. To nie jest oryginał, bo nikt go nie pokazał.

Jak to działa: droga sygnału

Droga sygnału ma pięć etapów: antena, odbiornik, program, ekran i głośnik.

  1. 1AntenaFale radiowe z nadajników, samolotów i telefonów wprawiają elektrony w metalowym pręcie w drgania. Powstaje maleńkie napięcie, tysiące razy mniejsze niż w baterii. Im lepiej długość pręta pasuje do długości fali, tym mocniejszy sygnał. Fala radia FM ma około 3 m, więc dipol półfalowy miałby ramiona po około 71 cm; w skrzynce wystarczą pręty teleskopowe 25 do 70 cm.
  2. 2OdbiornikMały odbiornik SDR (radio programowe) na USB zamienia kawałek widma na liczby. Odbiera mniej więcej od 24 MHz do prawie 2 GHz: radio, łączność lotniczą, zdjęcia pogodowe z satelitów.
  3. 3ProgramAplikacja SDR rysuje wodospad: poziomo częstotliwość, pionowo czas (u góry to, co dzieje się teraz, niżej to, co było sekundy temu), jasność koloru to siła sygnału. Silna stacja jest jasną pionową kreską, szum to ciemne tło.
  4. 4Ekran i głośnikWodospad widzisz na tablecie za przyciemnioną szybką, a dźwięk wybranej stacji gra z małego głośnika.

Gałki wybierają częstotliwość, szerokość pasma i czułość. Radio nie wybiera czasu ani miejsca: to jest różnica między legendą a fizyką.

Lista części i koszty

Korpus

  • Sklejka brzozowa 12 mm, arkuszok. 60 zł
  • Wkręty do drewna, klej do drewna, bejca, lakier satynowyok. 40 zł
  • Mosiężne narożniki, 4 gumowe nóżkiok. 20 zł

Anteny

  • 3 pręty Ø 6 mm: miedziany, aluminiowy, mosiężny (albo gotowe anteny teleskopowe z gniazdami SMA)ok. 40 zł

Strojenie

  • Odbiornik SDR na USBok. 180 zł
  • 3 gałki z mosiężnymi nakładkami i mały kontroler USB z pokrętłamiok. 40 zł
  • 3 diody LED w oprawkach (zielona, bursztynowa, czerwona) z rezystoramigrosze

Ekran i dźwięk

  • Pleksi 3 mm i przezroczysta taśma dwustronnaok. 20 zł
  • Głośnik 50 mm z wzmacniaczem USB i metalową kratkąok. 30 zł
  • Tablet albo monitor 10 cali (zakładamy, że już go masz)0 zł

Zasilanie

  • Akumulator zewnętrzny 10 000 mAh z kilkoma gniazdami USBok. 60 zł
  • Przełącznik dźwigniowy z mosiężną dźwignią (opcjonalnie)kilka zł
ok. 500 złRazem około 500 zł, jeśli masz już tablet. Ceny są orientacyjne. Nie ma tu nic, czego trzeba szukać u „tajnych dostawców”.

Narzędzia. Wkrętarka, piła do sklejki (albo wycięcie płyt w sklepie), wyrzynarka do otworów, papier ścierny, kątownik i miarka. Lutownica nie jest potrzebna, jeśli kupisz gotowe złącza.

1
Krok 1 z 6

Korpus

Drewniana skrzynia z mosiężnymi narożnikami i wycięciami na ekran i głośnik

Skąd to wiemyIdea dużej szafy z ekranem pochodzi z opisów. Wymiary i materiały to nasza rekonstrukcja, dobrana pod prawdziwe części i bezpieczną pracę.

Weź sklejkę brzozową 12 mm i przygotuj sześć płyt: dwie boczne 32 × 24 cm, górną i dolną 40 × 24 cm, tył 40 × 32 cm oraz płytę czołową 40 × 32 cm. W płycie czołowej wytnij dwa otwory: duży prostokątny na ekran i mały okrągły (Ø 50 mm) na głośnik.

Skręć boki z górą i dołem na wkręty do drewna i klej. Sprawdź kątownikiem, czy narożniki mają 90°: krzywa skrzynka będzie krzywa do końca. Potem wklej tył. Płytę czołową zamontuj na czterech śrubach z łbami z przodu, tak żeby dało się ją zdjąć, bo w środku będzie elektronika.

Wyglądposzlifuj drewno papierem 120, potem 220, pokryj bejcą w kolorze ciemnego orzecha i lakierem satynowym. Na rogi przykręć mosiężne okucia, pod spód przyklej cztery gumowe nóżki.
BezpieczeństwoPrzy cięciu i szlifowaniu używaj okularów i maseczki przeciwpyłowej. Lakier nakładaj w przewiewnym miejscu.
2
Krok 2 z 6

Anteny

Trzy pręty antenowe z miedzi, aluminium i mosiądzu na górnej płycie skrzyni

Skąd to wiemyWedług relacji Ernettiego anten było trzy, z trzech stopów o nieujawnionym składzie (opisy różnią się: w jednych są dwie anteny, w innych kilka). U nas skład jest jawny: miedź, aluminium, mosiądz. To nasza rekonstrukcja.

Weź trzy pręty o średnicy 6 mm: miedziany, aluminiowy i mosiężny. Każdy przewodzi prąd, ale o sile sygnału decyduje przede wszystkim długość i kształt anteny, nie rodzaj metalu, więc różnice w odbiorze będą niewielkie. Możesz je jednak porównać i zmierzyć, a to lepsze niż sekret, którego nikt nie sprawdzi.

Długości: antena odbiera najlepiej, gdy jej długość pasuje do długości fali. Dla 100 MHz (środek pasma radia FM) fala ma 3 m. Pół fali to 1,5 m, praktycznie około 1,43 m, czyli dipol z dwóch ramion po około 71 cm. Skrzynka ma tylko 40 cm szerokości, więc robimy kompromis: pręty teleskopowe wysuwane od 25 do 70 cm.

Montaż: w górnej płycie wywierć trzy otwory na gniazda antenowe SMA (albo proste zaciski) w odstępach 8 cm. Pręty zakończ gwintem lub nakładką i przykręć do gniazd. Od każdego gniazda poprowadź krótki przewód koncentryczny do wnętrza: im krótszy, tym mniejsze straty.

BezpieczeństwoTrzy pręty obok siebie wpływają na siebie nawzajem, więc w czasie testu używaj ich pojedynczo. Nie stawiaj skrzynki pod linią energetyczną ani na mokrym podwórku, a podczas burzy nie stój z metalowym prętem w ręku.
3
Krok 3 z 6

Strojenie

Panel z trzema gałkami, trzema diodami i dwiema tabliczkami pod ekranem

Skąd to wiemyW opisach pojawiają się pokrętła i przyciski do wyboru czasu i miejsca. Radio wybiera częstotliwość, nie czas ani miejsce. Dlatego na panelu są dwie tabliczki: ozdobna „czas · miejsce” (z legendy) i prawdziwa „częstotliwość · pasmo · czułość” (nauka).

Sercem strojenia jest odbiornik SDR na USB, za około 150 do 200 zł. Wpinasz go w tablet lub komputer, a program rysuje sygnały jako kolorowy wodospad.

Pokrętła: kup enkoder obrotowy z gałką albo gotowy mały kontroler do muzyki z kilkoma gałkami, podłączany przez USB. Program SDR pozwala przypisać gałkom funkcje: pierwsza zmienia częstotliwość, druga szerokość pasma, trzecia wzmocnienie. W otworach w płycie czołowej osadź gałki z mosiężnymi nakładkami.

Dla efektu dodaj trzy diody LED w oprawkach, zasilane z USB przez rezystory: zieloną (odbiornik pracuje), bursztynową (jest sygnał) i czerwoną (przesterowanie). To dekoracja, ale dobrze oddaje ducha dawnej aparatury.

4
Krok 4 z 6

Ekran i głos

Tablet z wodospadem sygnałów za szybką z pleksi i głośnik z kratką

Skąd to wiemyW relacjach pojawia się kineskop. U nas ekranem jest zwykły tablet, czyli nasza rekonstrukcja.

Ekran: zwykły tablet albo monitor 10 cali, schowany w prostokątnym otworze za szybką z pleksi. Szybka powinna być lekko przyciemniona. Kup arkusz pleksi 3 mm, przytnij do rozmiaru otworu z zapasem 5 mm i przyklej od środka przezroczystą taśmą dwustronną.

Wodospad: jasne linie to silne stacje, ciemne tło to szum. Przesuwasz gałką, a obraz przesuwa się po paśmie.

Dźwięk: obok ekranu osadź mały głośnik z wnęką, na przykład okrągły 50 mm, z cienkim wzmacniaczem zasilanym z USB. Wytnij w płycie czołowej otwór Ø 50 mm, a z przodu przyklej metalową kratkę. Dźwięk z programu SDR kieruj na zewnętrzną kartę dźwiękową albo przez bluetooth. Lekki filtr tonów wysokich w programie nada brzmienie dawnego radia.

BezpieczeństwoNigdy nie rozbieraj starych telewizorów i nie próbuj budować własnego kineskopu. Lampa kineskopowa pracuje na napięciu rzędu kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu tysięcy woltów, może trzymać ładunek długo po odłączeniu, a szkło jest pod próżnią i może wybuchnąć do środka.
5
Krok 5 z 6

Zasilanie

Wnętrze skrzyni: odbiornik SDR, wzmacniacz głośnika i akumulator

Skąd to wiemyLegendy mówią o urządzeniu pobierającym ogromną moc. Nasz model pobiera kilkanaście watów i nie ma w nim żadnego przewodu sieciowego.

Całość zasilamy z przenośnego akumulatora (power bank) 10 000 mAh z kilkoma gniazdami USB: z jednego zasilasz tablet, z drugiego odbiornik. Akumulator ukryj na dnie skrzynki na półce z gumowej maty. Wyprowadź kabel do gniazda USB-C w tylnej ściance, żeby ładować bez rozbierania skrzynki.

Wyłącznik z mosiężną dźwignią możesz zamontować w przewodzie zasilającym wzmacniacz głośnika. Przełączasz tylko 5 V.

Uziemienie: u nas niepotrzebne, ale warto nabrać nawyku: metalowe części obudowy możesz połączyć przewodem i nie stawiać skrzynki przy ładowarkach i zasilaczach impulsowych.

BezpieczeństwoWszystko w tej instrukcji jest niskonapięciowe. Jeśli któryś krok wymagałby otwierania urządzenia podłączonego do gniazdka, rozbierania telewizora albo zabawy z wysokim napięciem, zatrzymaj się. To nie jest ta instrukcja.
6
Krok 6 z 6

Montaż końcowy i pierwsze uruchomienie

Gotowy model chronowizora: skrzynka z trzema prętami, ekranem i gałkami

Złóż wszystko tak, żeby przewody były uporządkowane i opaskami zaciskowymi przypięte do ścian. Odbiornik zamocuj taśmą rzepową blisko gniazd antenowych, tablet wsuń w uchwyt za szybką, tak żeby ekran wypełniał otwór. Zrób w tylnej ściance kilka otworów wentylacyjnych (odbiornik robi się ciepły). Przykręć płytę czołową.

Pierwsze uruchomienie: wysuń jeden pręt na około 70 cm, uruchom program, ustaw częstotliwość 98 MHz i szerokość pasma 200 kHz. Na wodospadzie zobaczysz pionowe, jasne linie: to stacje radiowe. Wybierz najsilniejszą i usłyszysz audycję.

Rada: podpisz każdy przewód małą naklejką i zrób zdjęcie wnętrza skrzynki, zanim zamkniesz płytę czołową.

Trzy doświadczenia do zrobienia w domu

1

Samoloty

Ustaw częstotliwość 1090 MHz i skróć pręt do około 7 cm, bo tak jest najlepiej dla tej częstotliwości. Na wodospadzie zobaczysz krótkie, drżące kreski: to sygnały samolotów, które co chwilę nadają swoją pozycję, wysokość i numer lotu. Darmowy program do ich odczytu pokaże mapę samolotów lecących nad tobą.

2

Opóźnienie światła

Wyjdź wieczorem, gdy widać Księżyc. Widzisz go takim, jaki był około 1,3 sekundy temu. Słońce: sprzed 8 minut i 20 sekund. Syriusz: sprzed prawie 9 lat. Galaktyka Andromedy, widoczna gołym okiem w ciemnym miejscu: sprzed 2,5 miliona lat. To prawdziwy chronowizor i każdy ma go od urodzenia: oko.

3

Echo

Stań około 35 m od dużej ściany, klaśnij mocno i policz, ile czasu mija do powrotu echa. Dźwięk przebywa około 340 m/s, więc 70 m tam i z powrotem to około 0,2 sekundy. Nagraj to telefonem i obejrzyj wykres dźwięku. To maleński model tego, jak ślad zdarzenia wraca z opóźnieniem i słabnie.

Gdy coś nie działa

Na ekranie jest sam szum

Sprawdź kolejno: czy odbiornik jest dobrze wsunięty w port, czy program widzi go na liście urządzeń i czy antena jest wkręcona w gniazdo do końca. Połowa problemów z radiem kończy się na luźnym wtyku.

Zakłócenia w regularnych odstępach

Prawie zawsze winna jest pobliska ładowarka, zasilacz laptopa, lampka ze ściemniaczem albo sam tablet. Odsuń skrzynkę od gniazdek i przewodów sieciowych o metr, wystaw antenę nad wierzch skrzynki. Pomaga ferrytowy koralik zaciśnięty na kablu USB.

Stację słychać, ale brzmi jak z beczki

Za wąskie pasmo. Poszerz je albo wybierz w programie tryb odbioru właściwy dla stacji: dla radia FM szeroki, dla łączności lotniczej inny.

Odbiornik robi się ciepły

To normalne, ale nie zamykaj go szczelnie: zrób w tylnej ściance otwory wentylacyjne z siatką.

Nic nie rozumiem z wodospadu

Daj sobie godzinę. To jak nauka czytania mapy: na początku wszystko jest kolorowym szumem, po kilku wieczorach rozpoznasz stacje jak drzewa w lesie po kształcie liści.

Co dalej

Lepsza antena zewnętrzna na maszcie lub parapecie (okno z bliska tłumi sygnał). Mały wzmacniacz LNA tuż przy antenie. Nagrywanie wodospadu przez tydzień, żeby zobaczyć, jak zmienia się życie eteru od rana do nocy. Przy większej antenie i cierpliwości: sygnał radiowy Jowisza albo Słońca. Albo eksponat na jarmark lub do szkoły: powiedz, co jest legendą, a co fizyką.

Co mówi prawo

Odbieranie sygnałów radiowych nadawanych dla wszystkich, na przykład radia FM albo sygnałów samolotów, jest powszechne i dozwolone. Treści cudzych, niepublicznych rozmów i wiadomości nie wolno ujawniać ani wykorzystywać, a podsłuchiwanie cudzej korespondencji jest przestępstwem. To nie jest porada prawna, tylko zdrowy rozsądek: słuchaj stacji, które nadają do wszystkich, i nie gromadź cudzych danych. Praca z drewnem i elektroniką niskonapięciową nie wymaga uprawnień, ale nigdy nie otwieraj urządzeń podłączonych do sieci 230 V.

Co mówi teoria

Według relacji Ernettiego urządzenie powstało w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych w tajnym zespole naukowców, miało odbierać fale elektromagnetyczne i dźwiękowe, które zostają po zdarzeniach, i pokazywać je na ekranie. Żaden schemat, zdjęcie urządzenia ani niezależny świadek tego nie potwierdza. Jedyny materialny ślad, zdjęcie z 1972 roku, okazało się fotografią drewnianej rzeźby Chrystusa autorstwa Lorenza Coullauta Valery.

Nauka mówi stanowcze „nie” z czterech powodów. Rozpraszanie: dźwięk po kilku sekundach zamienia się w ciepło i miesza z ruchem cząsteczek, a informacja o tym, jak było poukładane, rozprasza się (entropia). Odległość: fale radiowe z lat trzydziestych wciąż lecą w kosmosie, ale słabną z kwadratem odległości, a szum kosmosu jest od nich miliardy razy silniejszy. Brak zapisu: światło, które odbiło się od dawnych ludzi i budynków, poleciało w kosmos albo zostało pochłonięte, a prawdziwą przeszłość czytamy ze śladów: ruin, kości, pyłków, monet i rękopisów. Logika: pokazanie wybranej chwili wymagałoby rozwiązania zadania odwrotnego, w którym wiele możliwych przeszłości daje ten sam wynik.

Pomysł, że przeszłość zostawia ślady do odczytania, ma dłuższą historię niż Ernetti: w 1837 roku Charles Babbage pisał, że powietrze jest wielką biblioteką, w której zapisane są wszystkie słowa. Natomiast astronomowie naprawdę oglądają przeszłość od ponad stu lat: światło odległej galaktyki jest stare.

Źródła