
Dlaczego przy wigilii zostawia się puste miejsce?
Dla niespodziewanego gościa, zbłąkanego wędrowca albo kogoś samotnego. Według dawnych wierzeń było to też miejsce dla zmarłych z rodziny, którzy w tę noc mieli odwiedzać swoje domy.
Zwyczaj łączy chrześcijańską gościnność z bardzo starymi, słowiańskimi wierzeniami o duchach przodków. Dlatego w wigilię nie wolno było zamiatać na zewnątrz, a na talerzach zostawiano trochę jedzenia na noc.
Po rozbiorach i w czasie wojen puste nakrycie przypominało także o bliskich, którzy byli na zesłaniu, w więzieniu albo na wojnie.
Wiele rodzin traktuje ten zwyczaj dosłownie i zaprasza na wigilię kogoś, kto spędziłby ją sam.
Na dokładkę
Z tymi samymi wierzeniami łączy się wiele innych wigilijnych zwyczajów. Dawniej, zanim usiedli do stołu, domownicy dmuchali na ławę, żeby nie przygnieść duszy, która mogła tam przysiąść. Po kolacji resztki zostawiano na stole na noc dla przodków. Na wsi potraw miało być nieparzyście, na przykład siedem albo dziewięć. Dziś najczęściej mówi się o dwunastu, na pamiątkę apostołów albo miesięcy, a pierwsza gwiazda na niebie dawała znak do rozpoczęcia wieczerzy.