
Świtezianka dziewica
Calopteryx virgo
Smukła ważka równoskrzydła. Samiec lśni metalicznym granatem, a jego ciemne skrzydła w słońcu połyskują jak jedwab. Lubi czyste, natlenione wody, bo jej larwy słabo pobierają tlen z wody i szybko giną, gdy go brakuje. W Polsce żyje prawie w całym kraju, w górach do około 1350 m nad poziomem morza.
Jak rozpoznać
- Długość ciała 33–40 mm, rozpiętość skrzydeł około 70 mm
- Samiec metalicznie granatowy, w innym świetle zielonkawy
- Skrzydła samca ciemne, granatowobrązowe
- Samica zielona, z przydymionymi skrzydłami i białą plamką przy końcu każdego skrzydła
Gdzie żyje
Czyste strumienie i rzeczki z roślinnością przy brzegu, także w górach. W części środkowej Polski rzadka.
Kiedy go zobaczysz
W ciepłej porze roku, w słoneczne dni nad wodą.
Ślady
Samce siedzące na liściach nad wodą, które szybko opuszczają i powoli unoszą skrzydła.
Ślady
Close-up of a female beautiful demoiselle with a metallic green body and smoky brown wings with a white spot near each wing tip, clinging to a plant stem at the water surface, realistic macro. Realistic nature photograph, no people, no text, square composition.
Gdy go spotkasz
Niegroźna. Obserwuj z brzegu, bez łapania, bo skrzydła łatwo uszkodzić.
Rola w lesie
Drapieżnik drobnych owadów latających. Wskaźnik czystych, natlenionych wód.
Co mówią wierzenia
Świteziankami nazywano legendarne nimfy wodne, które według podań żyły w jeziorze Świteź, dziś na Białorusi. Adam Mickiewicz opisał jedną z nich w balladzie „Świtezianka” z 1822 roku: nimfa poddaje próbie wierność zakochanego młodzieńca i karze go za zdradę.
Ciekawostka
Samica składa jaja w łodygach roślin pod wodą i może w tym celu przebywać zanurzona nawet 90 minut. Schodzi po łodydze głową w dół i wbija jaja pokładełkiem. Samce bronią terytorium, popisując się lotem i rozkładając skrzydła.